Λεωνίδας Κύρκος: “Το ΚΚΕ έφθασε σε κατάντημα”

Ο Λεωνίδας Κύρκος σφράγισε με τον πολιτικό του λόγο τη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Η συμμετοχή του στην πολιτική ζωή ξεκίνησε από τη δεκαετία του 1940. Πέρασε από φυλακές, τόπους εξορίας, διηύθυνε την "ΑΥΓΗ" και εκπροσώπησε την ΕΔΑ στο Κοινοβούλιο. Άνθρωπος ήπιων τόνων ηγήθηκε μετά το 1974 της "φιλοευρωπαϊκής" Αριστεράς, η οποία όμως δεν μπόρεσε ποτέ να γίνει υπολογίσιμη πολιτική δύναμη με όρους εξουσίας, αλλά διέθετε μεγάλη επιρροή στη διανόηση και τη νεολαία. Ο σπουδαίος αυτός ηγέτης της Αριστεράς, την περασμένη Κυριακή 11 Μαϊου, βρέθηκε στην ιστορική Βίνιανη, όπου ήταν ο κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση για τα 64 χρόνια από την ίδρυση της Κυβέρνησης του Βουνού. Η επίσκεψή του πέραν του ότι χαροποίησε όλους τους παραβρισκόμενους στην επετειακή γιορτή, που εντυπωσιάστηκαν από τον λόγο και τον χαρακτήρα του, κυρίως όμως έδωσε πνοή ζώσα σε μια εκδήλωση που έπνεε τα τελευταία χρόνια τα … "λοίσθια". Νωρίτερα, είχαμε την μεγάλη τιμή να βρεθούμε για λίγο μαζί του και να κουβεντιάσουμε πολλά και σημαντικά θέματα. Πραγματικός δάσκαλος και σπουδαίος συνομιλητής ο κ. Κύρκος ευγενικά μας παραχώρησε την παρακάτω συνέντευξη που θα συζητηθεί και μάλιστα πολύ.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
στη Βάσω Φεγγούλη
και τον Νίκο Μαρούλη

Συμπληρώνονται 64 χρόνια από την ίδρυση της Κυβέρνησης του Βουνού εδώ την ιστορική Βίνιανη Ως ο κορυφαίος ηγέτης της Αριστεράς στην πατρίδα μας πιστεύετε ότι έχουμε διδαχτεί όσο θα έπρεπε από εκείνη της περιόδου;

Δεν έχουμε διδαχθεί αυτά που θα έπρεπε. Ο δρόμος που άνοιξε έκλεισε πού σύντομα, εξαιτίας και της τρομερής εχθρότητας του άλλου πολιτικού φάσματος που επικρατούσε και κυρίως των εγκλέζων.
Έτσι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου γυρίσαμε πολλά χρόνια πίσω. Σκοτωθήκαμε, πολεμηθήκαμε μεταξύ μας, και έτσι ότι μεγάλο είχε ως τότε πραγματοποιηθεί ποδοπατήθηκε.
Η Αντίσταση έφτασε στο σημείο να κυνηγιέται για χρόνια ολόκληρα.
Στα χρόνια της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, κάτω από την πίεση των συνθηκών που ωρίμαζαν αναγνωρίστηκε η Εθνική Αντίσταση, και στη συνέχεια η σχέση αυτή διακόπηκε.
Δεν νομίζω, λοιπόν, ότι ωφεληθήκαμε από τα διδάγματα της Ιστορίας.
Η Αριστερά είναι διασπασμένη σε πολλά κομμάτια, και πολλοί αναρωτιούνται τι συμβαίνει και διατηρείται η διάσπαση.

Ποια θεωρείτε σήμερα ότι υπήρξε διαχρονικά η συνεισφορά της Ανανεωτικής Αριστεράς στην πολιτική ζωή του τόπου;

Πιστεύω ότι ήταν μεγάλη η συνεισφορά της. Για να μην μακρηγορώ, έφερε στοιχεία ενός καινούριου πολιτικού πολιτισμού. Εγκατέλειψε το δρόμο των κατηγοριών και των ύβρεων. Εγκατέλειψε το δρόμο της υπεράσπισης της αδικαίωτης βίας, πρότεινε το δρόμο του διαλόγου, το δρόμο της συνεννόησης προκειμένου να αναζητηθεί μέσα από τον διάλογο η διέξοδος.
Γι' αυτό το ακολούθησε με συνέπεια. Είπε πολλά πράγματα σωστά, κατά τη διάρκεια της δραστηριότητάς της, ενώ στήριξε τα μαζικά κινήματα.

Πολλοί ισχυρίζονται, κυρίως στους συντηρητικούς κύκλους, ότι δεν υπάρχει πια Δεξιά και Αριστερά, ότι περίπου όλοι βαδίζουν στα ίδια μονοπάτια. Εσείς τις λέτε, δεν υπάρχει πια Αριστερά και Δεξιά;

Είναι μια επιπόλαιη, αθεμελίωτη κρίση, η οποία μπορεί να εξυπηρετεί κάποιες σκοπιμότητες, αλλά δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Η εκμετάλλευση των πολλών από τους λίγους συνεχίζεται και εντείνεται.
Η απόσταση μεταξύ στους έχοντες και στους μη έχοντες, κάθε τόσο διευρύνεται περισσότερο. Οι σημερινοί πλούσιοι δεν αρκούνται μόνο από τον τεράστιο πλούτο τους, αλλά τον επιδεικνύουν και τον επιδεικνύουν με προκλητικό τρόπο.
Η Αριστερά και η Δεξιά θεμελιώνονται στις βασικές κοινωνικές αντιθέσεις. Όσο υπάρχουν αυτές οι αντιθέσεις, θα υπάρχει και η διάκριση της Δεξιάς και Αριστεράς.

Σε μια από τις συνεντεύξεις σας είπατε ότι "Ήρθε η στιγμή για κάτι καινούργιο, κάτι διαφορετικό" προτείνοντας χωρίς περιστροφές συνεργασία μεταξύ του ΠαΣοΚ και του ΣΥΝ. Τι λέτε σήμερα για μια ενδεχόμενη συνεργασία ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝ;

Μολονότι τα πράγματα ωριμάζουν και δείχνουν την αναγκαιότητα μιας τέτοιας εξέλιξης, εξακολουθούν να καλλιεργούν τις αντιθέσεις και όχι να γεφυρώνουν τις δυσπιστίες και τις εχθρότητες που ανακύπτουν κατά τρόπο αναπόφευκτο.
Λυπούμαι, αλλά πρέπει να πω ότι σήμερα βρισκόμαστε σε σημείο ακόμα πιο αρνητικό. Οι μεγαλύτερες και σοβαρότερες ευθύνες βρίσκονται στην πλευρά του ΠΑΣΟΚ, που σαν μεγαλύτερος συντελεστής, σ' αυτή την ενδεχόμενη συνεργασία όφειλε να καταβάλει ειλικρινείς προσπάθειες και να καθαρίσει το έδαφος.

Κοιτάζοντας έτσι πίσω, τα 50 κάτι χρόνια πολιτικής πορείας, υπάρχει κάτι που λέτε μακάρι να μπορούσα να το ξαναζήσω, να το ξανακάνω, θα το έκανα διαφορετικά;

Πολλές φορές κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων, ο δικός μου ρόλος ήταν εξαιρετικά περιορισμένος. Εγώ ήμουν ένας απλός στρατιώτης που παρακολουθούσε και δεν είχε την δυνατότητα, να ελέγξει, να επέμβει και να κατευθύνει τα πράγματα. Αυτό που θα ήθελα να αλλάξω σήμερα, θα ήταν να αποκτήσω ένα τέτοιο θεμελιώδη ρόλο, διότι ότι έκανα ήταν σε μια ελάχιστη κλίμακα.

Το ότι σας αποδέχθηκαν άνθρωποι απ' όλους τους πολιτικούς χώρους, πως το ερμηνεύετε;

Δεν με αποδέχθηκαν για τις πολιτικές μου πεποιθήσεις. Έχω την εντύπωση ότι τους επηρέασε το γεγονός ότι μιλούσα μια άλλη γλώσσα, διαφορετική από το ξύλινο λόγο των πολιτικών και ιδιαίτερα της Αριστεράς.
Η κατάθεση ιδεών και όχι οι προσωπικές διαφορές που δημιουργούσαν εντάσεις και εχθρότητες, έχω την εντύπωση ότι ήταν το διαφορετικό και αυτό ίσως συνετέλεσε στο να αποδεχθούν.

Πώς βλέπετε τον Αλέξη Τσίπρα στο διάστημα που βρίσκεται στο τιμόνι του ΣΥΝ;

Νομίζω ότι ο Αλέξης έχει τις προϋποθέσεις να γίνει ένας ικανός και επαρκής ηγετικός παράγοντας. Υπογραμμίζω ένα στοιχείο του, που νομίζω ότι είναι πολύ ενδιαφέρον. "Ρουφάει σαν σφουγγάρι". Δεν δημιουργεί προσωπικές εντάσεις και συμμετέχει σε ένα διάλογο ιδεών, στον οποίο προσπαθεί να συνεισφέρει συγκεκριμένες και σύγχρονες απόψεις της Αριστεράς. Αν συνεχίσει κατά τον ίδιο τρόπο, είμαι βέβαιος ότι θα επιτύχει.
Επίσης πως εξηγείτε το γύρισμα της πλάτης στα κόμματα από τους περισσότερους πολίτες, κυρίως τους νέους;

Πώς εξηγείτε το γύρισμα της πλάτης στα κόμματα από τους περισσότερους πολίτες και κυρίως τους νέους;

Οι πολίτες και ιδιαίτερα οι νέοι έχουν χορτάσει από υποσχέσεις, από ανεκπλήρωτες διακηρύξεις και φυσικά κάτω από το βάρος μιας πραγματικότητας που είναι διαφορετική από την εικονική πραγματικότητα, που σε μεγάλο βαθμό έχει κυριαρχήσει εξαιτίας της τηλεόρασης και του προσανατολισμού πολιτικών ηγεσιών σ' αυτή την κατεύθυνση. Οι νέοι βλέπουν πολύ αρνητικά την κατάσταση της ανεργίας, των αδιεξόδων στην αναζήτηση δουλειάς, την ακρίβεια. Η κατάσταση αυτή, συντρίβει τους νέους, τους εμποδίζει να προχωρήσουν στην ολοκλήρωση της ζωής τους, διότι η αγωνία για τα προβλήματα της καθημερινότητας τους πνίγει. Ρίχνεται στο ανάθεμα ο πολιτικός κόσμος συνολικά, ευτελίζονται άνθρωποι και θεσμοί, ενώ οι νέοι άνθρωποι που αποδέχονται αυτή την κατάσταση και συμμετέχουν σ' αυτόν τον ευτελισμό, έχουν κι αυτοί ευθύνη, αντί να ανασυνταχθούν και να βρουν μια θετική διέξοδο.

Με το ΚΚΕ, με το οποίο συμπράξατε στο παρελθόν, υπάρχει περιθώριο σύγκλισης σήμερα;

Κανένα! Και το λέω με πολύ έμφαση και κατηγορηματικότητα. Λυπούμαι πάρα πολύ, διότι αυτό το μεγάλο κόμμα, στις γραμμές του οποίου τόσοι χιλιάδες άνθρωποι εργάστηκαν και συνεισέφεραν με την ψυχή τους, έφθασε στο σημερινό του κατάντημα, και το λέω με πλήρη συναίσθηση της βαρύτητας αυτής της λέξης.
Πρόκειται για κατάντημα κυριολεκτικά. Αναρωτιέται κανένας τι σόι κριτική σκέψη υπάρχει στα μυαλά αυτών των ανθρώπων, οι οποίοι δέχονται και πειθαρχούν σε βλακώδες ενέργειες, όπως είναι η καθημερινή διασπαστική δουλειά που κάνει η ηγεσία του ΚΚΕ. Αυτό δεν είναι κριτική στάση, αυτό είναι ύβρις που μπορεί να ικανοποιεί το θυμικό εκείνο που διατυπώνουν, δεν έχει όμως, καμία σχέση με μια δογματική κριτική της κατάστασης, μια κριτική που σημαίνει αναζήτηση και διέξοδος.

ΕΠΑΝΩ