·Εφιάλτης των κτηνοτρόφων της Ευρυτανίας λίγο πριν το Πάσχα
·Δρακόντεια τα μέτρα
Ένας εφιάλτης δίχως τέλος φαίνεται να ξεκινά για την κτηνοτροφία της Ευρυτανίας, καθώς η «σκιά» της ευλογιάς των αιγοπροβάτων απλώνεται πάνω από την ορεινή καρδιά των Αγράφων. Από την περασμένη Παρασκευή, 20Μαρτίου 2026, οι υγειονομικές αρχές της Περιφέρειας βρίσκονται σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού, μετά τον εντοπισμό ύποπτων κρουσμάτων που παραπέμπουν άμεσα στη μεταδοτική και θανατηφόρα αυτή νόσο, η οποία απειλεί να τινάξει στον αέρα την τοπική οικονομία λίγες μόλις εβδομάδες πριν από το Πάσχα.
Το Χρονικό του Συναγερμού: Η «Μαύρη Παρασκευή» στην Ιτέα Ραπτοπούλου
Όλα ξεκίνησαν το πρωί της Παρασκευής 20 Μαρτίου, όταν ένας κτηνοτρόφος από το χωριό Ιτέα Ραπτοπούλου του Δήμου Αγράφων επικοινώνησε σε κατάσταση απόγνωσης με την Κτηνιατρική Υπηρεσία Ευρυτανίας. Ο παραγωγός ανέφερε ότι τα ζώα της εκτροφής του παρουσίαζαν ραγδαία επιδείνωση της υγείας τους, με συμπτώματα που δεν είχε ξαναδεί στο παρελθόν.
Κλιμάκιο της υπηρεσίας έσπευσε αμέσως στην περιοχή για επιτόπια εξέταση. Η εικόνα που αντίκρισαν οι κτηνίατροι ήταν αποκαρδιωτική:3 ζώα βρίσκονταν ήδη σε ημιθανή κατάσταση (ετοιμοθάνατα), ενώ δεκάδες άλλα στην ίδια εκτροφή εμφάνιζαν βαριά κλινική εικόνα.
Τα συμπτώματα που «φωτογραφίζουν» τη νόσο: Σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές, τα ασθενούντα ζώα στην Ιτέα παρουσιάζουν:
·Υψηλό πυρετό, που οδηγεί σε πλήρη εξάντληση.
·Έντονο ρινικό έκκριμακαι δυσχέρεια στην αναπνοή.
·Χαρακτηριστικές δερματικές αλλοιώσεις (βλατίδες), εντοπισμένες κυρίως
στην κοιλιακή χώρα, στις μασχαλιαίες περιοχές και στον λαιμό
Αμέσως ελήφθησαν δείγματα αίματος και επιχρίσματα από τις δερματικές αλλοιώσεις, τα οποία εστάλησαν με τη διαδικασία του κατεπείγοντος στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για την Ευλογιά στην Αθήνα. Τα επίσημα αποτελέσματα βγήκαν αργά την Τρίτη 24 Μαρτίου και δυστυχώς επιβεβαίωσαν τους φόβους για ευλογιά.
Από την Κυριακή, η κινητοποίηση των αρχών είναι καθολική. Η Κτηνιατρική Υπηρεσία έχει ξεκινήσει σαρωτικούς ελέγχους και δειγματοληψίες σε μιαακτίνα5 χιλιομέτρων γύρω από την επίμαχη εκτροφή. Οι έλεγχοι αυτοί, περιλαμβάνουν τόσο κλινική εξέταση όσο και λήψη δειγμάτων για μοριακό έλεγχο (PCR).Ήδη διερευνάται εξονυχιστικά το «μονοπάτι» της μόλυνσης.
ΕΚΤΑΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΡΑΚΟΝΤΕΙΑΜΕΤΡΑ: Η Ακτινογραφία της Απόφασης για την Ευλογιά στην Ευρυτανία
Μετά την εργαστηριακή επιβεβαίωση του θετικού κρούσματος στην Ιτέα Ραπτοπούλου, η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Π.Ε. Ευρυτανίας εξέδωσε μια αναλυτική απόφαση (ΑΔΑ: 67) που θέτει ολόκληρη την περιοχή σε κατάσταση υγειονομικής πολιορκίας. Η απόφαση δεν περιορίζεται μόνο στην επίμαχη εκτροφή, αλλά επεκτείνεται σε ζώνες ασφαλείας και αυστηρά πρωτόκολλα που επηρεάζουν το σύνολο της κτηνοτροφικής δραστηριότητας.
·Η Εστία (Μολυσμένη Εκμετάλλευση):Το αγρόκτημα στην Ιτέα Ραπτοπούλου όπου εντοπίστηκε ο ιός. Εδώ επιβάλλεται άμεση θανάτωση και υγειονομική ταφή όλων των ζώων, καθώς και καταστροφή ζωοτροφών, στρωμνής και αντικειμένων που ενδέχεται να έχουν μολυνθεί.
·Ζώνη Προστασίας (Ακτίνα 5 χλμ.):Περιλαμβάνει τους οικισμούς Ιτέα, ΝέοΑργύρι, Δαφνούλα και Ραπτόπουλο, Λεπιανά της Δ.Ε. Ασπροποτάμου, Λιθοχώρι Δ.Ε. Απεραντίων, Βρουβιανά Δ.Ε. Ινάχου, Δ. Αμφιλοχίας, Π.Ε. Αιτ/νίας.Σε αυτή τη ζώνη, οι έλεγχοι είναι καθημερινοί και εξαντλητικοί.
·Ζώνη Επιτήρησης (Ακτίνα 20 χλμ.):Η περιοχή αυτή καλύπτει ένα μεγάλο μέρος του Δήμου Αγράφων και φτάνει έως τα όρια με τους γειτονικούς νομούς. Στόχος είναι η δημιουργία ενός «αναχώματος» για να μην περάσει ο ιός προς τη δυτική και κεντρική Ευρυτανία.
(ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΥΚΛΟΣ) α) Τοπικές Κοινότητες:-Πρασιά, Κέδρα Δ.Ε. Ασπροποτάμου, Παλαιοκατούνα Δ.Ε. Φραγκίστας β) Όλες οι Τοπικές Κοινότητες της Δ.Ε. Απεραντίων, εκτός του Λιθοχωρίου γ) Όλες οι Τοπικές Κοινότητες της Δ.Ε. Αγράφων, εκτός των οικισμών Καμαρίων και Σάικας δ)Τοπικές Κοινότητες:-Αυλάκι, Περδικάκι, Εμπεσός, Χαλκιόπουλοι, Τρίκλινο, Δ.Ε. Ινάχου, Δ. Αμφιλοχίας, Π.Ε. Αιτ/νίας ε) Οικισμοί Περδικορράχη, Αγία Παρασκευή, Πέτρα Κλειδίου, Σκουληκαριά, Ταξιάρχης, Κανάλια Τοπικής Κοινότητας Κλειδίου Δ.Ε. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Δ. Γεωργίου Καραϊσκάκη Π.Ε. Άρτας στ)Οικισμοί Πέρδικα, Αλωνάκι, Γριμπιανά, Σταυροβρύση, Καστανιές, Άνω Καρυές Τοπικής Κοινότητας Διχομοιρίου, Δ.Ε. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Δ. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Π.Ε. Άρτας ζ) Οικισμοί Δίλοφο, Γιαννιώτι Τοπικής Κοινότητας Άνω Καλεντινής Δ.Ε. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Δ. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Π.Ε. Άρτας η) Τοπικές Κοινότητες Μεγαλόχαρη, Μεσόπυργος, Μηλιανά, Άγιος Νικόλαος, Πηγές, Βελεντζικό Δ.Ε. Τετραφυλίας, Δ. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Π.Ε. Άρτας θ) Οικισμοί Ιτέα, Καρπίνο Τοπικής Κοινότητας Αστροχωρίου Δ.Ε. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Δ.Γεωργίου Καραϊσκάκη, Π.Ε. Άρτας ι) Τοπικές Κοινότητες Καταφύλλι, Αργύρι, Βραγκιανά, Μάραθος Δ.Ε. Αχελώου, Δ. Αργιθέας Π.Ε. Καρδίτσαςια) Τοπικές Κοινότητες Κουμπουριανά, Πετρίλο Τοπικές Κοινότητες Δ.Ε. Ανατολικής Αργιθέας, Δ. Αργιθέας Π.Ε. Καρδίτσας ιβ) Οικισμός Χάρις Τοπικής Κοινότητας Πετροχωρίου, Δ.Ε. Αργιθέας, Δ. Αργιθέας Π.Ε.Καρδίτσας
ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ ΖΩΝΗ: Όλη η υπόλοιπη Π.Ε. Ευρυτανίας πλην των αναφερόμενων στις Ζώνες Προστασίας και Επιτήρησης Περιοχών
Τα βασικά μέτρα στις επισφαλείς ζώνες
Σε όλες τις παραπάνω περιοχές, κτηνιατρικά κλιμάκια διενεργούν:
1.Καθολική απογραφή του ζωικού κεφαλαίου.
2.Κλινική εξέταση όλων των αιγοπροβάτων.
3.Έλεγχο βιοπροφύλαξης(περιφράξεις, απολυμαντικά μέσα, αρχεία επισκεπτών).
4.Επιδημιολογική έρευνα για τον εντοπισμό διασυνδέσεων μεταξύ εκτροφών.
Απαγορεύσεις μετακινήσεων
Η μετακίνηση ζώων αποτελεί τον νούμερο ένα κίνδυνο διασποράς. Ως εκ τούτου:
·Στοπ στη Βόσκηση: Απαγορεύεται αυστηρά η έξοδος των ζώων από τους στάβλους (ισχύει και για βοοειδή που συστεγάζονται με αιγοπρόβατα).
·Καθολικό Μπλόκο: Απαγορεύεται η μετακίνηση για αναπαραγωγή, πάχυνση, εκθέσεις ή αγοραπωλησίες.
·Διέλευση Φορτίων: Απαγορεύεται η διέλευση ζώντων ζώων μέσα από τις ζώνες.
·Σφαγή: Επιτρέπεται μόνο κατόπιν ειδικής άδειας της κτηνιατρικής αρχή ςκαι απευθείας μετακίνηση σε σφαγείο.
Το πρωτόκολλο για το νωπό γάλα
Για να μη σταματήσει η παραγωγή, θεσπίζονται αυστηροί κανόνες συλλογής:
·Αποκλειστικά Οχήματα: Τα βυτία που συλλέγουν γάλα από τις ζώνες προστασίας/επιτήρησης δεν επιτρέπεται να μεταφέρουν γάλα από ελεύθερες περιοχές.
·Διαδρομή: Πρώτα παραλαμβάνουν από τη ζώνη επιτήρησης και τελευταία από τη ζώνη προστασίας.
·Απολύμανση: Υποχρεωτικός καθαρισμός οχήματος πριν την είσοδο και μετά την έξοδο από κάθε εκτροφή.
·Προστασία Οδηγού: Χρήση φόρμας, γαντιών και ποδοναρίων μιας χρήσης, τα οποία καταστρέφονται εντός της εκτροφής.
·Επεξεργασία: Το γάλα πρέπει υποχρεωτικά να υποβάλλεται σε παστερίωση(72°C για15 δευτερόλεπτα).
Διαχείριση υποπροϊόντων (ΖΥΠ)
Στην εκτροφή που εντοπίστηκε το κρούσμα (Ιτέα):
·Νεκρά Ζώα: Υγειονομική ταφή εντός της εκτροφής.
·Κόπρος/Στρωμνή: Εμποτισμός με απολυμαντικό και επεξεργασία εντός της μονάδας (καύση, ταφή ή κομποστοποίηση υπό θερμότητα για 42ημέρες).
·Υλικά/Εξοπλισμός: Απομόνωση και καταστροφή ή αποστολή σε μονάδα αποτέφρωσης με στεγανούς περιέκτες
Ευθύνες και κυρώσεις
Η εφαρμογή της απόφασης ανατίθεται στις Κτηνιατρικές Αρχές με τη συνδρομήτης Αστυνομίας και των Δήμων.
Προσοχή: Η μη συμμόρφωση επισύρει βαριές ποινικές κυρώσεις και διοικητικά πρόστιμα, ενώ στερεί από τον παραγωγό το δικαίωμα σε μελλοντικές αποζημιώσεις.
Για οποιοδήποτε ύποπτο σύμπτωμα (πυρετό, εξανθήματα),οι κτηνοτρόφοι καλούνται να επικοινωνήσουν αμέσως στο 22370 80260.
Μέτρα Βιοασφάλειας στις Εκτροφές
Κάθε κτηνοτρόφος, ανεξαρτήτως περιοχής, υποχρεούται πλέον από τον νόμο να εφαρμόζει τα εξής:
·Απολυμαντικές Τάφροι: Στην είσοδο κάθε στάβλου πρέπει να υπάρχει σκάφη με εγκεκριμένο απολυμαντικό υγρό για τα υποδήματα και τους τροχούς των οχημάτων.
·Περιορισμός Ζώων: Τα ζώα πρέπει να παραμένουν σε κλειστούς ή περιφραγμένους χώρους. Η ελεύθερη βοσκή περιορίζεται αυστηρά και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει επαφή με άλλα κοπάδια.
·Απομόνωση Μονάδων: Απαγορεύεται η είσοδος σε οποιοδήποτε πρόσωπο δεν έχει άμεση σχέση με τη φροντίδα των ζώων. Έμποροι, ιδιώτες και επισκέπτες αποκλείονται από τις στάνες.
·Ρούχα Εργασίας: Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να χρησιμοποιούν ειδική ενδυμασία και υποδήματα που παραμένουν αποκλειστικά εντός της μονάδας και απολυμαίνονται συχνά.
Έλεγχος Ζωοτροφών και Εξοπλισμού
·Απαγορεύεται η διακίνηση χορτονομής (σανό, άχυρο) που προέρχεται από τις ζώνες προστασίας και επιτήρησης χωρίς ειδική άδεια.
·Κάθε όχημα που μεταφέρει ζωοτροφές ή γάλα πρέπει να απολυμαίνεται σχολαστικά πριν και μετά την προσέγγιση σε οποιαδήποτε κτηνοτροφική μονάδα.
Επιτήρηση
Η ΔΑΟΚ Ευρυτανίας ξεκαθαρίζει ότι:
·Τα κλιμάκια των κτηνιάτρων θα πραγματοποιούν αιφνιδιαστικούς ελέγχους για την τήρηση των μέτρων.
·Οποιαδήποτε παράλειψη ή απόκρυψη συμπτώματος επιφέρει ποινικές διώξεις και βαριά διοικητικά πρόστιμα, καθώς θέτει σε κίνδυνο το σύνολο της εθνικής κτηνοτροφίας.
·Η απόφαση παραμένει σε ισχύ επ’ αόριστον, μέχρι να συμπληρωθεί το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα χωρίς νέο κρούσμα (τουλάχιστον 21ημέρες από την ολοκλήρωση των εργασιών καθαρισμού και απολύμανσης της πρώτης εστίας).
Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως «δυναμική» και οι αρχές προειδοποιούν ότι αν εντοπιστεί νέο κρούσμα σε άλλη περιοχή, τα μέτρα θα γίνουν ακόμη πιο αυστηρά, με πιθανή επέκταση των ζωνών αποκλεισμού.
Αρ.Τασιός: ‘‘Αν δεν βρεθεί άλλο κρούσμα γίνονται προσπάθειες να γίνουν σφαγές ενόψει Πάσχα’’
Ο Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Ευρυτανίας, Αριστείδης Τασιός, δήλωσε στον Ευρυτανικό Παλμό αμέσως μετά τη σύσκεψη με την υπηρεσία:
«Το κρούσμα επιβεβαιώθηκε και ήταν θετικό όπως ήταν οι αρχικές μας προβλέψεις, που σημαίνει ότι ορίζεται περιμετρικά ζώνη προστασίας 5χλμ,περαιτέρω ορίζεται ζώνη επιτήρησης στα 20 χλμ και ο υπόλοιπος νομός απαγορευμένη ζώνη όπως ήταν. Καταρχήν πρέπει να επικρατήσει ψυχραιμία αντιμετώπισης του θέματος. Χρειάζονται πολύ καλά μέτρα απολύμανσης σε επίπεδο σταβλικής εγκατάστασης γι’ αυτό άλλωστε το προηγούμενο διάστημα έχουν μοιραστεί απολυμαντικά. Η νο1 ενέργεια πέρα από τη θανάτωση των ζώων στην εκτροφή του κρούσματος που έχει δρομολογηθεί για την Κυριακή, είναι στη ζώνη των 5 χλμ να γίνει έλεγχος ιχνηλάτησης όλων των σταβλικών εγκαταστάσεων.
Από τα στοιχεία της υπηρεσίας μας υπάρχουν 96 σταβλικές εγκαταστάσεις στα 5χλμ εκ των οποίων έχουν ήδη ελεγχθεί οι 30 και οι υπόλοιπες θα ελεγχθούν τις επόμενες τρεις ημέρες καθώς η υπηρεσία κάνει ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό. Παράκληση προς τους κτηνοτρόφους της περιοχής να βοηθήσουν τους κτηνιάτρους στους ελέγχους. Αν δεν βρεθεί άλλο κρούσμα γίνονται προσπάθειες να γίνουν σφαγές ενόψει Πάσχα. Τώρα είναι η ώρα όλοι να συνεργαστούμε για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τη δυσκολία».
Οι ώρες που διανύουμε είναι κρίσιμες. Τα Άγραφα, μια περιοχή με μακρά παράδοση στην κτηνοτροφία και προϊόντα εξαιρετικής ποιότητας, βρίσκονται στο χείλος του γκρεμού. Η αγωνία των ανθρώπων του μόχθου είναι έκδηλη. «Αν μπει η ευλογιά στα Άγραφα, τελειώσαμε», λέει χαρακτηριστικά παραγωγός της περιοχής.
Η τοπική αυτοδιοίκηση και η πολιτεία οφείλουν να σταθούν στο πλευρό των πληγέντων, όχι μόνο με ελέγχους, αλλά και με άμεση οικονομική στήριξη. Η Ευρυτανία δεν αντέχει άλλο ένα πλήγμα στην πρωτογενή παραγωγή της.