Με κεντρικό σύνθημα την έμπρακτη στήριξη των δυσπρόσιτων και αραιοκατοικημένων περιοχών, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας θέτει σε τροχιά υλοποίησης ένα φιλόδοξο αναπτυξιακό σχέδιο. Πρόκειται για τη Στρατηγική Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) Ορεινών Όγκων, ένα πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού 6.000.000,00 € , το οποίο στοχεύει να αλλάξει το πρόσημο της απομόνωσης σε περιοχές της Ευρυτανίας, της Φθιώτιδας και της Φωκίδας.
Στο επίκεντρο της νέας αυτής πρωτοβουλίας βρίσκεται ο Δήμος Καρπενησίου, ο οποίος μαζί με τους Δήμους Μακρακώμης, Δελφών και Δωρίδος, αποτελούν τις βασικές περιοχές εφαρμογής της στρατηγικής.
Η Δήλωση του Αντιπεριφερειάρχη Αριστείδη Τάσιου
Ο Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Ευρυτανίας, Αριστείδης Τάσιος, υπογράμμισε τη σημασία του προγράμματος για την τοπική κοινωνία, τονίζοντας:
«Με απόφαση του Περιφερειάρχη ξεκινάει να δρομολογείται ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα για τις ορεινές περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, αυτό της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης των Ορεινών Περιοχών, που θα αφορά από τον Νομό Ευρυτανίας το Δήμο Καρπενησίου, καθώς για τον Δήμο Αγράφων η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει ήδη προχωρήσει. Στην εναρκτήρια χθεσινή συνάντηση τέθηκε το πλαίσιο του Προγράμματος και η διαδικασία που θα ακολουθηθεί. Η Περιφέρειά μας, συνεργάζεται με τους Δήμους μας στην περιοχή παρέμβασης, και αποδεικνύει στην πράξη ότι διαθέτει συγκεκριμένη αναπτυξιακή πολιτική για τις ορεινές μας περιοχές για να μπορέσει να ανασχεθεί η δημογραφική συρρίκνωση και η απομόνωση».
Το Ακτινογράφημα της ΟΧΕ: Στόχοι και Χρηματοδότηση
Η πρόσκληση, η οποία εκδόθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2026 , εντάσσεται στο Πρόγραμμα «ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ» 2021-2027. Το αντικείμενό της αφορά την υλοποίηση παρεμβάσεων που θα φέρουν την Ευρώπη «πιο κοντά στους πολίτες», εστιάζοντας σε υποδομές, κοινωνική συνοχή και οικονομική ανάπτυξη.
Ο προϋπολογισμός των 6 εκατομμυρίων ευρώ κατανέμεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Χωρική Συνοχή και Περιβάλλον (2.800.000 € & 1.200.000 €): Εστίαση στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη αγροτικών περιοχών, την προστασία της φυσικής κληρονομιάς και την πρόσβαση σε βιώσιμη στέγαση.
- Κοινωνική Συνοχή (1.000.000 €): Αναβάθμιση υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής ένταξης.
- Ανταγωνιστικότητα ΜΜΕ (1.000.000 €): Ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Εστίαση στον Δήμο Καρπενησίου και τη Διαδικασία
Για τον Δήμο Καρπενησίου, η συμμετοχή στην ΟΧΕ Ορεινών Όγκων αποτελεί μια κρίσιμη ευκαιρία για την κάλυψη αναγκών που δεν εντάσσονταν σε άλλα εργαλεία, όπως οι Βιώσιμες Αστικές Αναπτύξεις (ΒΑΑ). Η περιοχή θεωρείται «μη αστική» με ιδιαίτερες αναπτυξιακές ανάγκες.
Ο Αρμόδιος Χωρικός Φορέας που θα σχεδιάσει και θα καταρτίσει τη στρατηγική είναι ένα εταιρικό σχήμα στο οποίο συμμετέχουν η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, οι εμπλεκόμενοι Δήμοι (συμπεριλαμβανομένου του Καρπενησίου) και ο Αναπτυξιακός Οργανισμός «ΣΚΑΠΑΝΗ ΑΕ». Η διαδικασία περιλαμβάνει τη συγκρότηση τοπικής ομάδας παρακολούθησης και εκτεταμένη διαβούλευση σε τοπικό επίπεδο.
Χρονοδιάγραμμα και Προοπτικές
Η ημερομηνία έναρξης υποβολής των προτάσεων έχει οριστεί για τις 2 Φεβρουαρίου 2026, ενώ η καταληκτική προθεσμία είναι η 30ή Ιουνίου 2026.
Η στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον εναλλακτικό τουρισμό και την αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, στοιχεία που αποτελούν συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή του Καρπενησίου. Μέσω αυτών των παρεμβάσεων, επιδιώκεται η δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος για τους κατοίκους των ορεινών όγκων, περιορίζοντας τη φυγή του πληθυσμού προς τα αστικά κέντρα και ενισχύοντας την τοπική οικονομία.
Μια Ευκαιρία που «Απαγορεύεται» να Χαθεί
Η ένταξη του Δήμου Καρπενησίου στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) Ορεινών Όγκων δεν είναι απλώς μια ακόμη χρηματοδότηση· είναι ένα στοίχημα επιβίωσης για την ευρύτερη περιοχή. Με έναν προϋπολογισμό 6 εκατομμυρίων ευρώ να διακυβεύεται, ο κίνδυνος της «κακής διαχείρισης» ή της «γραφειοκρατικής αδράνειας» αποτελεί τον μεγαλύτερο εχθρό της τοπικής ανάπτυξης.
Ο Κίνδυνος των «Χαμένων Πόρων»
Η ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι γεμάτη από προγράμματα που έμειναν στα χαρτιά ή απορροφήθηκαν σε έργα βιτρίνας χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα στην καθημερινότητα. Για το Καρπενήσι, η ΟΧΕ αποτελεί τη μοναδική διέξοδο για τις δυσπρόσιτες κοινότητες που δεν καλύπτονται από άλλα προγράμματα (όπως οι Βιώσιμες Αστικές Αναπτύξεις). Αν ο Δήμος δεν κινηθεί με ταχύτητα και σχέδιο, οι πόροι αυτοί κινδυνεύουν να χαθούν λόγω αποσπασματικών παρεμβάσεων, γιατί είναι μεγάλος ο κίνδυνος να κατακερματιστούν τα κονδύλια σε μικροέργα «ψηφοθηρικού» χαρακτήρα αντί για στρατηγικές υποδομές που θα φέρουν μόνιμο αποτέλεσμα.
Οι Ευκαιρίες που Απαιτούν Στρατηγική
Η δημοτική αρχή οφείλει να επικεντρωθεί σε τρεις άξονες για να θεωρηθεί η διαχείριση επιτυχημένη:
- Ανάπτυξη Τουριστικών «Αλυσίδων Αξίας»: Δεν αρκεί η ανακαίνιση μιας πλατείας. Χρειάζεται η διασύνδεση των ορεινών μονοπατιών με τις τοπικές επιχειρήσεις και τα μνημεία πολιτισμού, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο προϊόν εναλλακτικού τουρισμού που θα φέρνει έσοδα όλο τον χρόνο.
- Κοινωνική Θωράκιση: Η ευκαιρία για ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας (ESO4.11) είναι ζωτικής σημασίας για τους ηλικιωμένους κατοίκους των απομακρυσμένων χωριών. Κακή διαχείριση εδώ σημαίνει περαιτέρω ερήμωση της υπαίθρου.
- Στήριξη των ΜΜΕ: Τα 1.000.000 ευρώ για την ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πρέπει να φτάσουν στους πραγματικούς παραγωγούς και επαγγελματίες του Καρπενησίου, ενισχύοντας την καινοτομία και την εξωστρέφεια.
Διαφάνεια και Διαβούλευση
Το κλειδί για να μην «θολώσει» η προοπτική του προγράμματος είναι η συμμετοχή των πολιτών. Η ΟΧΕ απαιτεί εκτεταμένη διαβούλευση. Αν ο Δήμος Καρπενησίου περιοριστεί σε κλειστές συσκέψεις πίσω από κλειστές πόρτες, η στρατηγική θα στερηθεί την κοινωνική νομιμοποίηση και την επαφή με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Το πρόγραμμα ΟΧΕ είναι ένα «τρένο» που περνά σπάνια από τα ορεινά της Ευρυτανίας. Ο Δήμος Καρπενησίου καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει τη διοικητική ικανότητα να οδηγήσει αυτό το τρένο στον προορισμό του, μετατρέποντας τα εκατομμύρια ευρώ από απλά νούμερα σε αναχαιτιστή της δημογραφικής κατάρρευσης. Οποιαδήποτε άλλη διαχείριση θα ισοδυναμεί με ιστορική αποτυχία απέναντι στις επόμενες γενιές.