Δικαστικά διεκδικούν ανταποδοτικά τέλη οι Δήμοι Αγράφων, Καρπενησίου, Αμφιλοχίας & Αγρινίου
Σε κοινή δικαστική δράση προχωρούν οι Δήμοι Αγράφων, Αγρινίου, Αμφιλοχίας και Καρπενησίου, διεκδικώντας την καταβολή ανταποδοτικών τελών από τη λειτουργία των μεγάλων υδροηλεκτρικών φραγμάτων της περιοχής. Οι δημοτικές αρχές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια «διαχρονική εκκρεμότητα», καθώς οι τοπικές κοινωνίες, παρά τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές αλλαγές που υπέστησαν κατά την κατασκευή των έργων, δεν λαμβάνουν τα αντίστοιχα οικονομικά οφέλη που προβλέπονται για άλλες μορφές ενέργειας.
Τα σημεία αιχμής της διεκδίκησης
Οι τέσσερις Δήμοι ζητούν την άρση της άνισης μεταχείρισης μεταξύ μεγάλων και μικρών μονάδων παραγωγής ενέργειας. Τα βασικά αιτήματα, όπως διαμορφώθηκαν από τις τοπικές αρχές, εστιάζουν στα εξής:
- Θεσμοθέτηση ενιαίου πλαισίου: Δίκαιη καταβολή τελών από όλα τα ενεργειακά έργα, ανεξαρτήτως μεγέθους.
- Αναδρομικότητα: Διεκδίκηση των οφειλόμενων ποσών με αφετηρία το έτος 2022.
- Αντιστάθμιση επιπτώσεων: Πόροι που θα κατευθυνθούν στην αποκατάσταση της περιβαλλοντικής αλλοίωσης και στην ενίσχυση των τοπικών υποδομών.
Λ. Αποστολίδης: «Ο νόμος του 2023 παραμένει ανενεργός»
Ο δικηγόρος και επικεφαλής της παράταξης «Πατρίδα μας η Στερεά», Λουκάς Αποστολίδης, ο οποίος ανέλαβε τη νομική εκπροσώπηση της υπόθεσης, εξαπέλυσε βέλη κατά της πολιτείας για «εμπαιγμό» των τοπικών κοινοτήτων.
Σύμφωνα με τον κ. Αποστολίδη, παρά τη νομοθέτηση του 2023 που ορίζει το ανταποδοτικό τέλος στο 3% και τη σχετική εγκύκλιο του 2024, οι διατάξεις δεν έχουν εφαρμοστεί στην πράξη.
- Στόχος της προσφυγής: Η εξασφάλιση πόρων για την ελάφρυνση των λογαριασμών ρεύματος των πολιτών και η εκτέλεση αναπτυξιακών έργων πέριξ της Λίμνης Κρεμαστών.
- Κοινωνικό διακύβευμα: Η δημιουργία ευκαιριών για τη νεολαία, ώστε να ανακοπεί η δημογραφική συρρίκνωση της Ευρυτανίας και της ευρύτερης Στερεάς Ελλάδας.
Αλέξης Καρδαμπίκης: «Θάψαμε χωριά για να αναπτυχθεί η ΔΕΗ»
Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Αγράφων, Αλέξης Καρδαμπίκης, προέβη σε μια ιστορική αναδρομή του κόστους που κατέβαλε η περιοχή για τη δημιουργία του ταμιευτήρα των Κρεμαστών. Όπως τόνισε, ολόκληρα χωριά θάφτηκαν, εκκλησίες πνίγηκαν και περιουσίες χάθηκαν για να καταστεί η Λίμνη Κρεμαστών ο βασικός πυλώνας του ενεργειακού συστήματος της χώρας.
«Είναι παράλογο τα μικρά υδροηλεκτρικά να αποδίδουν το 3% και η ανταπόδοση από τους μεγάλους σταθμούς, με τις τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, να είναι μηδενική», υπογράμμισε ο κ. Καρδαμπίκης.
Ο Δήμαρχος επικαλέστηκε τη θέση της Ευρωπαίας Επιτρόπου Margrethe Vestager, η οποία στο παρελθόν είχε αποσαφηνίσει ότι η σχετική επιβάρυνση αποτελεί ειδική εισφορά που πρέπει να αποδίδεται ανεξαρτήτως μεγέθους μονάδας, ενώ επισήμανε πως υπάρχει σύμφωνη γνώμη από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), την ΚΕΔΕ και την Περιφέρεια.
Προς τα Ελληνικά και Ευρωπαϊκά Δικαστήρια
Η πρόσφατη σύσκεψη στο Καρπενήσι σηματοδοτεί την αλλαγή στρατηγικής. Καθώς οι διαχρονικές επαφές με υπουργούς δεν απέδωσαν καρπούς, οι Δήμοι Αγράφων, Καρπενησίου, Αμφιλοχίας και Αγρινίου αποφάσισαν να εξαντλήσουν κάθε ένδικο μέσο.
Η διεκδίκηση δεν θα περιοριστεί στις ελληνικές δικαστικές αίθουσες, αλλά, αν κριθεί απαραίτητο, θα φτάσει μέχρι τα ευρωπαϊκά δικαστήρια, με σκοπό να ασκηθεί πίεση στη ΔΕΗ και την κυβέρνηση για την άμεση απόδοση των οφειλόμενων στις τοπικές κοινωνίες.
Η άλλη πλευρά: Το επιχείρημα του «Δούρειου Ίππου»
Παρά την επίσημη γραμμή των Δήμων, στην τοπική κοινωνία αναπτύσσεται και ένας αντίλογος από συλλογικότητες και πολίτες που αντιτίθενται στην περαιτέρω ενεργειακή εκμετάλλευση της περιοχής.
Οι φωνές αυτές εκφράζουν την ανησυχία ότι η εστίαση στα ανταποδοτικά τέλη λειτουργεί ως «Δούρειος Ίππος». Υποστηρίζουν ότι η αποδοχή χρηματικών αντισταθμισμάτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο κάμψης των αντιδράσεων για την εγκατάσταση νέων Βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ), νομιμοποιώντας στην πράξη την περαιτέρω επέμβαση στο φυσικό περιβάλλον των Αγράφων και των γύρω ορεινών όγκων.
«Η διεκδίκηση των πόρων είναι ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά δεν πρέπει να γίνει το όχημα για την αποδοχή της ανεξέλεγκτης επέκτασης των ΒΑΠΕ», επισημαίνουν εκπρόσωποι τοπικών κινημάτων.