Από την αρχαιότητα και τα βυζαντινά μνημεία έως τη νεότερη ιστορία, την παράδοση και τον σύγχρονο πολιτισμό
Η πλούσια και πολυδιάστατη πολιτιστική κληρονομιά των Αγράφων θα βρεθεί στο επίκεντρο ενός σημαντικού τριήμερου επιστημονικού συνεδρίου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί από 9 έως 11 Οκτωβρίου 2026 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας.
Με θέμα «Η Πολιτιστική Κληρονομιά των Αγράφων» και αντικείμενο τις αρχαιότητες, τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία, την ιστορία και τον σύγχρονο πολιτισμό των Αγράφων Καρδίτσας και Ευρυτανίας, η διοργάνωση φιλοδοξεί να αναδείξει άγνωστες ή λιγότερο γνωστές πτυχές ενός ιδιαίτερου ιστορικού και γεωγραφικού χώρου.
Το συνέδριο διοργανώνουν η Ένωση Αγραφιώτικων Χωριών Καρδίτσας και Ευρυτανίας, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας και η Περιφέρεια Θεσσαλίας – Π.Ε. Καρδίτσας. Στις εργασίες του συμμετέχουν αρχαιολόγοι, ιστορικοί, πανεπιστημιακοί, συγγραφείς, καθηγητές, δημοσιογράφοι και ερευνητές, οι οποίοι θα παρουσιάσουν νέες προσεγγίσεις και στοιχεία για την ιστορική, θρησκευτική και πολιτιστική διαδρομή των Αγράφων.
Η θεματολογία εκτείνεται από την προϊστορία και την αρχαιότητα έως τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο, ενώ ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνουν τα μοναστήρια, τα θρησκευτικά μνημεία, η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, η λαϊκή παράδοση και η κοινωνική ιστορία των ορεινών κοινοτήτων.
Παράλληλα, το πρόγραμμα φωτίζει σημαντικές στιγμές της νεότερης ιστορίας, όπως η περίοδος της Κατοχής, ο Εμφύλιος και γεγονότα που συνδέονται με τη συλλογική μνήμη των κατοίκων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η εισήγηση για τη Νιάλα του Απριλίου 1947, με θέμα «Ιστορική πραγματικότητα και θρύλος» — μία μόνο από τις πολλές θεματικές του συνεδρίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνδεση της ιστορικής κληρονομιάς με το σήμερα, μέσα από την έρευνα, την ανάδειξη των μνημείων, την ψηφιακή τεκμηρίωση και τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας των Αγράφων.
Το συνέδριο αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να αναδειχθούν τα Άγραφα ως ενιαίος ιστορικός και πολιτιστικός χώρος, όπου το παρελθόν, η μνήμη, οι άνθρωποι και ο σύγχρονος πολιτισμός συνθέτουν ένα μοναδικό πολιτιστικό κεφάλαιο.