Αντίστροφα μετράει πλέον ο χρόνος για χιλιάδες ιδιοκτήτες, επικαρπωτές αλλά και νομείς ακινήτων, καθώς η 15η Ιουνίου αποτελεί την οριστική καταληκτική ημερομηνία για τη θωράκιση των ιδιοκτησιών τους έναντι του κινδύνου πυρκαγιάς. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο (Νόμος 5182/2026) και τη σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, οι πολίτες καλούνται όχι μόνο να ολοκληρώσουν τις εργασίες πυροπροστασίας, αλλά και να τις δηλώσουν ψηφιακά, βρισκόμενοι αντιμέτωποι με αυστηρότερους ελέγχους και διοικητικές κυρώσεις σε περίπτωση αμέλειας.
Ποιες Περιοχές Αφορά ο Νόμος;
Οι υποχρεώσεις αφορούν οικόπεδα και ακάλυπτους χώρους που βρίσκονται:
- Εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων.
- Εντός ορίων οικισμών.
- Σε ζώνη πέριξ αυτών και σε απόσταση έως 100 μέτρων (εκτός αν πρόκειται για δασικές εκτάσεις).
Τα 5 Βήματα για έναν Σωστό Καθαρισμό
Για να θεωρηθεί μια ιδιοκτησία ασφαλής, οι εργασίες πρέπει να περιλαμβάνουν:
- Απομάκρυνση ξερών χόρτων, φύλλων και σπασμένων κλαδιών.
- Κλάδεμα των δέντρων και αραίωση της πυκνής θαμνώδους βλάστησης.
- αποκομιδή και ασφαλή μεταφορά όλων των φυτικών υπολειμμάτων.
- Απομάκρυνση σκουπιδιών ή οποιουδήποτε άλλου εύφλεκτου υλικού.
- Συνεχή συντήρηση του χώρου καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου ώστε να μην συσσωρεύεται καύσιμη ύλη.
Η Ψηφιακή Δήλωση και οι Εναλλακτικές
Μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες, οι υπόχρεοι πρέπει να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα https://akatharista.apps.gov.gr.
Σημαντική διευκόλυνση: Πολίτες που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή αντιμετωπίζουν αντικειμενική αδυναμία χρήσης του διαδικτύου, μπορούν να διεκπεραιώσουν τη διαδικασία με φυσική παρουσία στα ΚΕΠ ή στις κατά τόπους Πυροσβεστικές Υπηρεσίες.
Το Νέο Τοπίο στις Κυρώσεις και τα Πρόστιμα
Το νέο πλαίσιο αναδιαμορφώνει τα πρόστιμα, κάνοντάς τα πιο στοχευμένα, αλλά και πιο τσουχτερά για όσους αγνοούν τις υποχρεώσεις καθαρισμού.
| Παράβαση | Νέο Πρόστιμο / Κύρωση |
| Παράλειψη Δήλωσης (ενώ έχει γίνει ο καθαρισμός) | 100 € |
| Καμία Ενέργεια (ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση) | 500 € |
| Μη Καθαρισμός Χώρου | 1 € ανά τ.μ. (Ελάχιστο: 200 € / Μέγιστο: 2.000 €) |
| Ψευδής Δήλωση | Φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή 5.000 € |
Σημείωση: Σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφωθεί, ο οικείος Δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, χρεώνοντας τα έξοδα της επιχείρησης στον υπόχρεο. Ωστόσο, εισάγεται μια θετική ρύθμιση: αν επιβληθεί πρόστιμο για μη καθαρισμό και ο ιδιοκτήτης συμμορφωθεί κατά τη διαδικασία της ένστασης, το ποσό μειώνεται κατά 50%.
Οι Βασικές Μεταρρυθμίσεις του Νέου Νόμου
Οι αλλαγές που φέρνει η νέα νομοθεσία σε σχέση με το παρελθόν επικεντρώνονται στα εξής σημεία:
- Διεύρυνση Υπόχρεων: Στην υποχρέωση της ψηφιακής δήλωσης εντάσσονται πλέον και οι νομείς των ακινήτων.
- Ενιαία Προθεσμία: Η 15η Ιουνίου καθιερώνεται ως κοινή ημερομηνία ορόσημο τόσο για τις εργασίες όσο και για τη δήλωσή τους.
- Νέες Εξαιρέσεις: Πλέον εξαιρούνται ρητά από τη διαδικασία οι ενεργές γεωργικές καλλιέργειες, οι βοσκότοποι, οι διαμορφωμένοι κήποι και οι εκτάσεις όπου η πρόσβαση είναι αποδεδειγμένα αδύνατη.
- Προστασία του Περιβάλλοντος: Θεσπίζονται κανόνες για τη διαχείριση των απορριμμάτων καθαρισμού σύμφωνα με τους κανονισμούς των Δήμων, οι οποίοι οφείλουν να υποδεικνύουν συγκεκριμένα σημεία απόθεσης.
- Ελεγκτικοί Μηχανισμοί: Οι Δήμοι αναλαμβάνουν τον κύριο όγκο των ελέγχων μέσω του Εθνικού Μητρώου, ενώ η Πυροσβεστική θα παρεμβαίνει αποκλειστικά μετά από επώνυμες καταγγελίες.
Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας απευθύνει έκκληση για συλλογική υπευθυνότητα. Η έγκαιρη θωράκιση των ιδιοκτησιών δεν είναι απλώς μια νομική υποχρέωση για την αποφυγή προστίμων, αλλά μια πράξη ευθύνης για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, των περιουσιών και του δασικού μας πλούτου.