Γράφει η Ελένη Αρωνιάδα
Η πράσινη μετάβαση και η σταδιακή αποδέσμευση από τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν, αναμφίβολα, μια αναγκαία ιστορική εξέλιξη για την προστασία του περιβάλλοντος και την εναρμόνιση της χώρας με τις διεθνείς κλιματικές δεσμεύσεις. Ωστόσο, η στρατηγική επιλογή της απάνθρακοποίησης κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα ιδεολογικά δογματικό και οικονομικά καταστροφικό πείραμα, όταν υλοποιείται με όρους βιασύνης, προχειρότητας και ισοπέδωσης των εθνικών υποδομών.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ-ΚΗΕ, σε συνδυασμό με την κατεπείγουσα καταγγελία του Τομέα Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. προς την Επιθεώρηση Μεταλλείων, φέρνουν στο φως μια ζοφερή πραγματικότητα που εκτυλίσσεται στην καρδιά της ενεργειακής λεκάνης της Δυτικής Μακεδονίας. Δεν μιλάμε απλώς για μια προγραμματισμένη αλλαγή του ενεργειακού μείγματος, αλλά για μια εν εξελίξει, μη αναστρέψιμη απαξίωση και καταστροφή ενός τεράστιου εθνικού παραγωγικού κεφαλαίου, το οποίο δημιουργήθηκε με δημόσιο χρήμα, με τον σκληρό μόχθο των εργαζομένων και τις βαριές θυσίες του ελληνικού λαού.
Οι καταγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην αναφορά-καταγγελία του για τις πρακτικές της ΔΕΗ Α.Ε. στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου στην Κοζάνη και στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου σοκάρουν. Όπως αναφέρει, η χωροθέτηση του έργου αντλησιοταμίευσης και συγκεκριμένα του κάτω ταμιευτήρα —χωρητικότητας 10.000.000 κυβικών μέτρων νερού— ακριβώς επάνω στο αποκαλυμμένο λιγνιτικό κοίτασμα του Τομέα 7, αποτελεί μια σκανδαλώδη απόφαση. Με την κίνηση αυτή, ένα άμεσα απολήψιμο κοίτασμα υψηλής ποιότητας και θερμογόνου δύναμης, αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ, πρόκειται να κατακλυστεί από νερό, αποκλείοντας οριστικά κάθε μελλοντική του αξιοποίηση. Η πράξη αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6 του Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ), το οποίο επιτάσσει την ορθολογική εκμετάλλευση και απαγορεύει ρητά την καταστροφή ή κατασπατάληση εμπορεύσιμων κοιτασμάτων. Αν σε αυτό προστεθεί η σχεδιαζόμενη καθαίρεση των αυλών λιγνίτη και του εξοπλισμού του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ολοκληρώνεται ένα σκηνικό βιομηχανικής λεηλασίας, τονίζει ο ΣΥΡΙΖΑ στην καταγγελία του.
Το θεμελιώδες ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: Πώς μπορεί να προηγείται η ισοπέδωση και η αποξήλωση των υφιστάμενων, δοκιμασμένων υποδομών, προτού διασφαλιστούν στην πράξη οι απαραίτητες εναλλακτικές; Μια υπεύθυνη Πολιτεία οφείλει να εγγυηθεί πρώτα την ύπαρξη επαρκών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, σύγχρονων έξυπνων δικτύων Μεταφοράς και Διανομής, καθώς και αξιόπιστων μονάδων εφεδρείας. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η εθνική ενεργειακή ασφάλεια τινάζεται στον αέρα, αφήνοντας τη χώρα εκτεθειμένη σε γεωπολιτικές κρίσεις και μετατρέποντας το κοινωνικό αγαθό του ηλεκτρικού ρεύματος σε είδος πολυτελείας για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Οι ευθύνες για τη διαχρονική αποδυνάμωση του μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού εκτείνονται σε βάθος δεκαπενταετίας και βαραίνουν τόσο τις διοικήσεις της ΔΕΗ όσο και τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Ωστόσο, η παρούσα Πολιτεία φέρει την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση των δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ και του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Αυτοί οι πόροι δεν πρέπει να σπαταληθούν σε βιαστικές αποξηλώσεις, αλλά να κατευθυνθούν άμεσα στη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και στην αξιοποίηση της τεχνογνωσίας των εργαζομένων, οι οποίοι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως «παράπλευρη απώλεια».
Η ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ-ΚΗΕ ορθώς απαιτεί την άμεση διακοπή κάθε μη αναστρέψιμης αποξήλωσης και την έναρξη ενός ειλικρινούς δημόσιου διαλόγου. Η ενέργεια είναι πυλώνας εθνικής ασφάλειας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Η μετάβαση στο πράσινο μέλλον πρέπει να γίνει με όρους ασφάλειας, σταθερότητας και σεβασμού στους πολίτες, και όχι με την τυφλή καταστροφή της παραγωγικής βάσης της χώρας.