Τιμητική παρουσία της Αικατερίνης Καμηλάκη
Στο επίκεντρο των φετινών αποκριάτικων εκδηλώσεων στο Καρπενήσι βρέθηκε και πάλι το εμβληματικό δρώμενο του «Πανάρατου», που παρουσιάστηκε ανήμερα της Κυριακής της Αποκριάς, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου στην καρδιά της πόλης.
Η αναβίωση του ιστορικού αυτού λαϊκού θεάτρου, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με άρτιο και οργανωμένο τρόπο, επιβεβαίωσε ότι ο «Πανάρατος» έχει επανέλθει δυναμικά ως σημείο αναφοράς της Καρπενησιώτικης Αποκριάς. Πρόκειται για ένα δρώμενο που συνδυάζει το θεατρικό στοιχείο με τη σάτιρα, τη συγκίνηση και το τοπικό χρώμα, ταξιδεύοντας το κοινό στην παράδοση και στη συλλογική μνήμη του τόπου.
Η φετινή παράσταση ξεχώρισε για την επιμέλεια και τη σκηνοθετική της αρτιότητα, υπό την καθοδήγηση της Κατερίνας Μανουσοπούλου, ενώ καθοριστική ήταν η συμβολή των εθελοντών ηθοποιών που ενσάρκωσαν με ζωντάνια και πάθος τους ρόλους. Σημαντική υπήρξε επίσης η δουλειά της οργανωτικής επιτροπής, της σκηνογράφου–ενδυματολόγου Ζωής Κελέση και των δεκάδων εθελοντών που εργάστηκαν αθόρυβα για την επιτυχία της εκδήλωσης.
Ο «Πανάρατος» δεν αποτελεί απλώς ένα αποκριάτικο θέαμα. Η ρίζα του εντοπίζεται σε ένα από τα σημαντικότερα έργα της κρητικής αναγεννησιακής γραμματείας, την «Ερωφίλη» του Γεώργιου Χορτάτση. Μέσα από τη λαϊκή παράδοση, το λογοτεχνικό αυτό αριστούργημα μεταπλάστηκε και ενσωματώθηκε στη ζώσα πολιτιστική έκφραση μιας ορεινής κοινότητας της Πίνδου, αποκτώντας ιδιαίτερη τοπική ταυτότητα.
Στην καθοριστική για τη διάσωση και τεκμηρίωση του δρωμένου αναφέρθηκε με ανάρτησή του ο κ. Γιάννης Δημητρίου μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής “Πανάρατος 2026”. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στη συμβολή της λαογράφου Αικατερίνης Καμηλάκη. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως νεαρή ερευνήτρια –και μετέπειτα Διευθύντρια– του Κέντρο Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, επισκέφθηκε το Καρπενήσι και κατέγραψε επιτόπου τη ζωντανή τέλεση του «Πανάρατου». Συνομίλησε με τους συντελεστές, διέσωσε τις δύο εκδοχές του κειμένου –ουσιαστικά επιτομές βασισμένες στα λόγια της «Ερωφίλης»– και συμπεριέλαβε τα ευρήματά της σε μονογραφία για τα λαϊκά θεατρικά δρώμενα. Χωρίς την επιστημονική της καταγραφή, τα λόγια και η μορφή του «Πανάρατου» ενδεχομένως να είχαν χαθεί με το πέρασμα του χρόνου.
Η ίδια στάθηκε και πάλι αρωγός στην πρόσφατη προσπάθεια αναγέννησης του δρωμένου, επιστρέφοντας στο Καρπενήσι την άνοιξη του 2022 για να στηρίξει επιστημονικά την επανεκκίνησή του. Την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026 έδωσε το «παρών» τόσο στην προετοιμασία όσο και στην παρουσίαση της φετινής παράστασης, δεχόμενη το θερμό ευχαριστώ της τοπικής κοινωνίας.
