Η Ευρυτανίτισσα πρόεδρος που έδωσε νέα πνοή στο έθιμο
Με ιδιαίτερη επιτυχία και έντονη συγκινησιακή φόρτιση πραγματοποιήθηκε στον Ταξιάρχη Χαλκιδικής η πρώτη αναβίωση του πασχαλινού εθίμου της «γκουργκούνας», έπειτα από πρωτοβουλία του Συλλόγου Γυναικών του χωριού και προσωπικά της προέδρου του, κας Γεωργίας Αρωνιάδα.
Η κα Αρωνιάδα, με καταγωγή από την Ευρυτανία και μόνιμη πλέον κάτοικος Ταξιάρχη, υπήρξε η ψυχή της προσπάθειας για την καταγραφή, διάσωση και επαναφορά του εθίμου, το οποίο μέχρι πρόσφατα επιβίωνε μόνο μέσα από τις μνήμες των παλαιότερων κατοίκων. Με επιμονή και μεθοδικότητα, συγκέντρωσε μαρτυρίες, κατέγραψε βήμα-βήμα τη διαδικασία και κινητοποίησε την τοπική κοινωνία, δίνοντας νέα πνοή σε ένα πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.
Η «γκουργκούνα» δεν είναι απλώς ένα πασχαλινό ψωμί, αλλά μια ολόκληρη τελετουργία με βαθύ συμβολισμό. Η παρασκευή της ξεκινά από την προετοιμασία του προζυμιού και συνεχίζεται με τη δημιουργία αρωματισμένου νερού από δάφνη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βασιλικό. Το ζύμωμα συνοδεύεται από προσευχή και κατάνυξη, με την παρουσία εικόνας, κεριού και θυμιάματος, στοιχείο που αναδεικνύει τον έντονα θρησκευτικό χαρακτήρα της διαδικασίας.
Τα καρβέλια πλάθονται σε ιδιαίτερο σχήμα και σφραγίζονται με την παραδοσιακή ξύλινη σφραγίδα – τη «γκουργκούνα» – που φέρει τον δικέφαλο αετό, σύμβολο ευλογίας και προστασίας. Το ψήσιμο γίνεται με φύλλα δάφνης, ενώ συχνά τοποθετείται και κόκκινο αυγό, ενισχύοντας τον πασχαλινό συμβολισμό.
Η σημασία του εθίμου κορυφώνεται με την προσφορά των ψωμιών σε συγγενείς και πρόσωπα με ιδιαίτερο ρόλο στην οικογένεια, όπως νονοί και κουμπάροι, επιβεβαιώνοντας δεσμούς και αξίες που διατηρούνται αναλλοίωτες στον χρόνο.
Η αναβίωση πραγματοποιήθηκε στο κτήριο του Συλλόγου Γυναικών, με τη συμμετοχή μαθητών, εκπαιδευτικών και κατοίκων του χωριού, ενώ η δράση ολοκληρώθηκε με την ευλογία και το μοίρασμα των άρτων στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και φορείς, ενώ καθοριστική υπήρξε και η συμβολή των μεγαλύτερων γυναικών του χωριού, που με τις αφηγήσεις τους συνέβαλαν στην πιστή αποτύπωση του εθίμου. Την αναβίωση του πασχαλινού εθίμου του ορεινού χωριού της Χαλκιδικής κάλυψε τηλεοπτικά η ΕΡΤ3.
Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν άνθρωποι με αγάπη για την παράδοση, στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας. Μέσα από τη «γκουργκούνα», ο Ταξιάρχης ξαναβρίσκει ένα κομμάτι της συλλογικής του μνήμης, μεταφέροντάς το ζωντανό στις επόμενες γενιές.
