Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να διοργανώσει το Athens Alitheia Forum – Confronting Fake News and Toxic Discourse στις 10 και 11 Μαρτίου στο ξενοδοχείο InterContinental Athenaeum Athens παρουσιάστηκε ως μια θεσμική προσπάθεια αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης και αναβάθμισης της ποιότητας του δημόσιου λόγου. Πρόκειται, αναμφίβολα, για ένα ζήτημα κρίσιμο για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο οργανώθηκε το συγκεκριμένο συνέδριο γεννά σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο υπηρετεί πραγματικά τον στόχο του.
Η απουσία από τον διάλογο της Ένωσης Ιδιοκτητών Επαρχιακού Τύπου, ενός από τους ιστορικότερους θεσμικούς φορείς της ενημέρωσης στη χώρα, αποτελεί ένα γεγονός που δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί. Η Ένωση, που ιδρύθηκε το 1963 και εκπροσωπεί το σύνολο των εκδοτών των κανονικών εβδομαδιαίων περιφερειακών εφημερίδων της χώρας, δεν κλήθηκε καν να συμμετάσχει στη συζήτηση. Μάλιστα, για τη διοργάνωση του φόρουμ τα μέλη της ενημερώθηκαν ουσιαστικά μέσω αναρτήσεων στο διαδίκτυο. Για το λόγο αυτό η Ένωση με επιστολή της προς τον Υφυπουργό στον Πρωθυπουργό και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο κ. Παύλο Μαρινάκη και προς τη Γ.Γ.Ε.Ε. εξέδωσε επιστολή διαμαρτυρίας και τοποθετήθηκε σε σχέση με την προκλητική απαξίωση του Περιφερειακού Τύπου.
Η παράλειψη αυτή δεν είναι απλώς τυπική. Ο εβδομαδιαίος περιφερειακός Τύπος αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών σε ολόκληρη την Ελλάδα. Σε δεκάδες περιοχές της χώρας, οι τοπικές εφημερίδες είναι συχνά το μοναδικό μέσο που καταγράφει συστηματικά την κοινωνική, πολιτική και οικονομική πραγματικότητα των τοπικών κοινωνιών. Η συμβολή τους στον πλουραλισμό της ενημέρωσης και στη δημοκρατική λειτουργία του δημόσιου λόγου είναι διαχρονική και αδιαμφισβήτητη.
Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι οι εφημερίδες – μέλη της Ένωσης υπόκεινται κάθε χρόνο σε διπλούς ελέγχους από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, προκειμένου να πιστοποιείται η κανονική λειτουργία τους. Παρ’ όλα αυτά, ο θεσμικός τους φορέας δεν κρίθηκε απαραίτητο να έχει έστω και τυπική παρουσία σε ένα συνέδριο που υποτίθεται ότι αφορά την αξιοπιστία της ενημέρωσης.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσιεύματα, το κόστος της διοργάνωσης ξεπερνά τις 180.000 ευρώ δημόσιου χρήματος. Το γεγονός αυτό ενισχύει την αίσθηση ότι πρόκειται περισσότερο για μια επικοινωνιακή εκδήλωση υψηλού συμβολισμού παρά για έναν πραγματικά ανοιχτό διάλογο για τα προβλήματα της ενημέρωσης.
Ο διάλογος για την παραπληροφόρηση δεν μπορεί να είναι επιλεκτικός. Δεν μπορεί να διεξάγεται μόνο μεταξύ κυβερνητικών στελεχών, θεσμικών παραγόντων και συγκεκριμένων εκπροσώπων των μεγάλων μέσων ενημέρωσης. Αντίθετα, οφείλει να περιλαμβάνει όλες τις φωνές του δημοσιογραφικού χώρου – και πρωτίστως εκείνες που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στις τοπικές κοινωνίες.
Διαφορετικά, η συζήτηση για την «αλήθεια» κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν ακόμη μονόλογο εξουσίας, μακριά από την πραγματική πολυφωνία που αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής ενημέρωσης.
