Από τα Άγραφα στην Ευρωβουλή η Διεκδίκηση για τη Ζωή της Υπαίθρου
Η ηχηρή παρέμβαση του Δημάρχου Αγράφων, Αλέξη Καρδαμπίκη, και η αποκάλυψη του Ευρωβουλευτή Σάκη Αρναούτογλου για τα διαθέσιμα κονδύλια ύψους 1,46 δισ. ευρώ που παραμένουν ανεκμετάλλευτα.
ΑΓΡΑΦΑ – Το ζήτημα της επιβίωσης των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών της Ελλάδας περνά πλέον σε άλλο επίπεδο, καθώς η ανάγκη στήριξης των μικρών τοπικών επιχειρήσεων –των καφενείων και των παντοπωλείων που αποτελούν την «καρδιά» των χωριών– φτάνει μέχρι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ο Δήμαρχος Αγράφων, Αλέξης Καρδαμπίκης, έχοντας αναδείξει το θέμα στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, βλέπει πλέον τις προσπάθειές του να δικαιώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Με μια ανάρτηση που αποπνέει αισιοδοξία, ο κ. Καρδαμπίκης σημειώνει:
«ΟΡΕΙΝΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ – Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΜΑΣ!! Στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη, αναδείξαμε το κρίσιμο ζήτημα του κλεισίματος των καφενείων στα χωριά και καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις στήριξης για τα καφενεία και τις μικρές επιχειρήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την απάντησή της σε ερώτηση του Σάκη Αρναούτογλου, επιβεβαιώνει ότι το αίτημα είναι δίκαιο και επίκαιρο. Αναγνωρίζει τη σημασία των μικρών επιχειρήσεων στα χωριά και δικαιώνει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές στήριξης. Το ζήτημα των καφενείων και της τοπικής επιχείρησης περνά πλέον στο επίπεδο του ευρωπαϊκού διαλόγου. Η φωνή των χωριών ακούγεται πλέον και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Η Ευρωπαϊκή Απάντηση-«Καταπέλτης»
Το κουβάρι της υπόθεσης άρχισε να ξετυλίγεται μετά την επίσημη ερώτηση που κατέθεσε ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η απάντηση της Κομισιόν, μέσω του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου κ. Ραφαέλε Φίτο, ήταν αποκαλυπτική: η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της τεράστιους πόρους από την Πολιτική Συνοχής, οι οποίοι μπορούν νόμιμα να κατευθυνθούν προς τη στήριξη αυτών των μικρών επιχειρήσεων.
Ο κ. Αρναούτογλου, σε μια σκληρή τοποθέτηση, αποδομεί τα επιχειρήματα περί νομικών κωλυμάτων, μεταφέροντας το βάρος της ευθύνης στην ελληνική κυβέρνηση:
«H απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ερώτησή μου είναι ξεκάθαρη και αποδομεί κάθε δικαιολογία της Κυβέρνησης: Η στήριξη των τελευταίων μικρών καφενείων και παντοπωλείων στα ορεινά και απομακρυσμένα χωριά επιτρέπεται και είναι απολύτως νόμιμη επιλογή των κρατών μελών. Η Κομισιόν, μέσω του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου κ. Ραφαέλε Φίτο, τονίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη τα κονδύλια της Πολιτικής Συνοχής — 1,46 δισ. ευρώ για στρατηγικές σε ορεινές και αραιοκατοικημένες περιοχές — τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για άμεση χρηματοδοτική στήριξη σε μικρές τοπικές επιχειρήσεις. Καφενεία και παντοπωλεία που δεν είναι απλώς καταστήματα. Είναι σημεία ζωής. Είναι η καθημερινότητα. Είναι το «δικαίωμα παραμονής» των ανθρώπων στον τόπο τους. Η Επιτροπή ξεκαθαρίζει επίσης ότι αυτή η ενίσχυση μπορεί να δοθεί χωρίς καμία παραβίαση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, αξιοποιώντας εργαλεία όπως ο κανονισμός de minimis. Με άλλα λόγια: Το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν είναι εμπόδιο. Είναι λύση. “Όταν αυτό δεν γίνεται, δεν φταίνε οι κανόνες της Ευρώπης — φταίει η πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης”. Η Κομισιόν συνδέει άμεσα τη στήριξη αυτών των επιχειρήσεων με την κοινωνική συνοχή και τη μόνιμη κατοίκηση. Χωρίς βασικές υπηρεσίες ζωής, χωριά στα Άγραφα, στα Τζουμέρκα, στην Κοιλάδα του Αχελώου και στα μικρά νησιά οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια στην εγκατάλειψη και τη δημογραφική συρρίκνωση. Το κλείσιμο του τελευταίου καφενείου δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα. Είναι πλήγμα στην κοινωνική ζωή και στην ίδια τη δυνατότητα να μείνουν οι άνθρωποι στον τόπο τους. “Όταν η Ευρώπη σου λέει ξεκάθαρα “μπορείς να στηρίξεις, μπορείς να χρηματοδοτήσεις, μπορείς να το κάνεις νόμιμα” και εσύ δεν το κάνεις, τότε δεν μιλάμε για αδυναμία. Μιλάμε για εγκατάλειψη”. Καλώ την Κυβέρνηση να σταματήσει να επικαλείται προσχήματα και να αξιοποιήσει άμεσα τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία για να στηρίξει τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις που κρατούν ζωντανά τα χωριά μας. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών — και με αυτές εκτίθεται η Κυβέρνηση».
Το Διακύβευμα της Κοινωνικής Συνοχής
Στα Άγραφα, όπως και σε πολλές άλλες ορεινές περιοχές της χώρας, το καφενείο δεν είναι απλώς μια επιχείρηση εστίασης. Είναι το κέντρο πληροφόρησης, ο χώρος κοινωνικοποίησης των ηλικιωμένων, το σημείο όπου ο ταχυδρόμος αφήνει τις συντάξεις και ο μοναδικός χώρος συνάντησης σε χωριά που αριθμούν ελάχιστους κατοίκους.
Η αποκάλυψη ότι υπάρχουν 1,46 δισεκατομμύρια ευρώ διαθέσιμα για στρατηγικές σε ορεινές και αραιοκατοικημένες περιοχές δημιουργεί νέα δεδομένα. Η δυνατότητα χρήσης του κανονισμού de minimis (ενισχύσεις ήσσονος σημασίας) επιτρέπει στο κράτος να επιδοτήσει αυτές τις επιχειρήσεις χωρίς να θεωρηθεί ότι νοθεύει τον ανταγωνισμό, καθώς η εμβέλειά τους είναι τοπική και ο ρόλος τους κοινωνικός.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από την Ευρυτανία και τις Βρυξέλλες είναι σαφές: Η επιβίωση της υπαίθρου δεν είναι θέμα έλλειψης πόρων, αλλά θέμα πολιτικής βούλησης. Η διεκδίκηση του Δήμου Αγράφων και η στήριξη του Ευρωκοινοβουλίου βάζουν πλέον την ελληνική κυβέρνηση προ των ευθυνών της, ζητώντας την άμεση ενεργοποίηση των κονδυλίων πριν κλείσει και το τελευταίο φως στα χωριά μας.
