Η αντίστροφη μέτρηση για την ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκινήσει. Η 7η Μαΐου 2026 δεν ήταν απλώς μια τυπική ημερομηνία στο καλεντάρι των νομικών υποχρεώσεων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση· είναι η ημερομηνία-ορόσημο που θα κρίνει αν η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να θωρακίσει έμπρακτα την ελευθερία του Τύπου ή αν θα επιτρέψει τη συνέχιση του ιδιότυπου «κυνηγιού μαγισσών» κατά των δημοσιογράφων.
Η ενσωμάτωση της αντι-SLAPP νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο αποτελεί μια επιτακτική ανάγκη που δεν επιδέχεται άλλες αναβολές. Τα τελευταία χρόνια, γίναμε μάρτυρες μιας επικίνδυνης έξαρσης των καταχρηστικών αγωγών (Strategic Lawsuits Against Public Participation). Πρόκειται για αγωγές που δεν κατατίθενται για να αποκαταστήσουν την αλήθεια, αλλά για να φιμώσουν την έρευνα, να εξοντώσουν οικονομικά τα Μέσα Ενημέρωσης και να αναγκάσουν τους δημοσιογράφους σε αυτολογοκρισία.
Η τακτική είναι πλέον γνωστή και ανησυχητικά αποτελεσματική. Εταιρείες με τεράστια οικονομική επιφάνεια, αλλά και φυσικά πρόσωπα με ισχυρή επιρροή, στρέφονται νομικά κατά δημοσιογράφων που τολμούν να αγγίξουν θέματα δημοσίου συμφέροντος. Ο στόχος είναι σαφής:
- Η παρεμπόδιση της δημοσίευσης αποκαλυπτικών ρεπορτάζ που ενοχλούν τους ελεγχόμενους.
- Η δημιουργία ενός κλίματος εκφοβισμού, όπου το κόστος της ενημέρωσης καθίσταται απαγορευτικό για τον επαγγελματία.
- Η χρηματική εξάντληση ανεξάρτητων Μέσων που δεν διαθέτουν τους πόρους για να ανταπεξέλθουν σε μακροχρόνιους και δαπανηρούς δικαστικούς αγώνες.
Όταν ένας δημοσιογράφος απειλείται με εξοντωτικές αποζημιώσεις επειδή επιχείρησε να ενημερώσει το κοινό για θέματα που κάποιοι επιθυμούν να παραμείνουν στην αφάνεια, τότε δεν πλήττεται μόνο ο κλάδος της ενημέρωσης· πλήττεται η ίδια η Δημοκρατία. Η πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία είναι θεμελιώδες δικαίωμα και η προστασία του δημοσιογραφικού επαγγέλματος από την κατάχρηση του δικαστικού συστήματος αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας.
Η προθεσμία της 7ης Μαΐου αποτελεί το τελικό τεστ αξιοπιστίας. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει ένα ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στα δικαστήρια να απορρίπτουν άμεσα και σε αρχικό στάδιο αγωγές που κρίνονται προδήλως καταχρηστικές. Δεν αρκούν οι διακηρύξεις περί ελευθεροτυπίας όταν οι λειτουργοί της ενημέρωσης μένουν απροστάτευτοι απέναντι σε οικονομικούς γίγαντες.
Το διακύβευμα είναι απλό αλλά κρίσιμο: Θα επιτρέψουμε το «σκοτάδι» της σιωπής να επιβληθεί μέσω των δικαστικών αιθουσών ή θα δώσουμε στο δημοσιογραφικό επάγγελμα τα εργαλεία να συνεχίσει το έργο του χωρίς τον φόβο της εκδικητικής δίωξης; Η απάντηση πρέπει να δοθεί νομοθετικά, ξεκάθαρα και άμεσα. Η ελευθερία του Τύπου δεν μπορεί να περιμένει μετά τις 7 Μαΐου.
Όσο για τους πολιτικούς, τοπικούς ή μη, που δεν θέλουν να ελέγχονται, με ρεπορτάζ που θέτουν ερωτηματικά, απαιτούν απαντήσεις, διαφάνεια και εκθέτουν τα κακώς κείμενα ή ακόμη και ατασθαλίες, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η επίθεση στα μέσα ενημέρωσης μόνο κακό στους ίδιους κάνει. Ειδικά σε τοπικό επίπεδο επειδή όλοι γνωριζόμαστε καλά, καλό θα ήταν να υπάρχει ειλικρίνεια και σεβασμός προς τα μέσα που κάνουν καλά τη δουλειά τους και δεν είναι γραφεία τύπου του κάθε δημάρχου, περιφερειάρχη, βουλευτή κλπ.
Ο Ευρυτανικός Παλμός άλλωστε έχει αποδείξει περίτρανα όλα αυτά τα χρόνια ότι δεν λειτουργεί με αυτό τον τρόπο και αυτό φάνηκε τόσο στην Αγωγή SLAPP που δέχτηκε από τον πρώην βουλευτή πριν από χρόνια, όσο και από τις ψευδείς κατηγορίες που δέχεται ακόμη και σήμερα.
Έτσι για την ιστορία, θυμίζουμε ότι όλες τις αγωγές τις κερδίσαμε…
