Γράφει ο: Ευθύμιος Φλώρος
Μέλος της Επιτροπής Αγώνα κατά του σχεδίου «Εύρυτος»
Επιτυχημένη ήταν η εκδήλωση ενημέρωσης που διοργάνωσαν φορείς, σύλλογοι και κινήματα για την προστασία του περιβάλλοντος στην Ευρυτανία μας. Η εκδήλωση έγινε σε μια κατάμεστη και με πολλούς όρθιους, αίθουσα της Παγγορτυνιακής Ένωσης, στην Ομόνοια στην οδό Πειραιώς 1, το βράδυ της Πέμπτης 12 Μαρτίου και διήρκεσε πάνω από 3 ώρες. Τη συζήτηση συντόνισε η συμπατριώτισσα Σοφία Ζυγογιάννη, μέλος του κινήματος των Αγράφων.
Την εκδήλωση προλόγισε ο Θωμάς Κώτσιας αναφερόμενος σε όσα έργα σχεδιάζονται και αδειοδοτήθηκαν για να γίνουν στον τόπο μας: Α/Γ, χερσαία, πλωτά Φ/Β και αντλησιοταμιεύσεις στη λίμνη Κρεμαστών, δεκάδες μικρά υδροηλεκτρικά στα ποτάμια και τα ρέματα της Ευρυτανίας, οδικά δίκτυα, εκχερσώσεις και εκσκαφές με εκατομμύρια κυβικά μπάζα μέσα σε παρθένες περιοχές, δίκτυα μεταφοράς με πυλώνες, καλώδια, υποσταθμοί, μπαταρίες, με αποκορύφωμα την σχεδιαζόμενη εκτροπή των δύο ποταμών, Καρπενησιώτη και Κρικελλοπόταμου.
Ευχαρίστησε τις συλλογικότητες που οργάνωσαν την εκδήλωση και ιδιαίτερα τα κινήματα για την προστασία των Αγράφων, τα οποία υπερασπίζονται εδώ και χρόνια με κάθε τρόπο και μέσο από αγάπη για τα βουνά μας, χωρίς να κατάγονται από τον τόπο μας.
Στο σημείο αυτό προβλήθηκε βίντεο του συμπατριώτη γιατρού, μουσικού συγγραφέα και αγωνιστή κ. Γιάννη Τσιαντή από το χωριό Χελιδόνα, με θέα τα ποτάμια που απειλούνται.
Πρώτος μίλησε ο καθηγητής Υδρολογίας, της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Νίκος Μαμάσης, κάνοντας μια αναδρομή στο υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας. Σημείωσε ότι, κατά μέσο όρο, περίπου 800 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού εισρέουν σε όλους τους ταμιευτήρες που λειτουργούν σήμερα (Εύηνος, Μόρνος, Υλίκη, Μαραθώνας), όταν οι ανάγκες της Αττικής είναι περίπου 400 εκατομμύρια κ.μ.. Αυτό σημαίνει ότι οι ετήσιες εισροές στους ταμιευτήρες (ενώ παράλληλα υπάρχουν γεωτρήσεις με δυνατότητες άντλησης της τάξης των 100 εκατομμυρίων κ.μ. ετησίως) είναι, κατά μέσο όρο, διπλάσιες από τη ζήτηση. Συνεπώς, η εκτροπή των ποταμών της Ευρυτανίας για παροχέτευση επιπλέον ποσοτήτων νερού στο υδροσύστημα της Αθήνας είναι, κατά βάση, περιττή.
Συνέχισε με αναφορά στις απώλειες της ΕΥΔΑΠ που κατά την ίδια την εταιρεία ανέρχονται στο 20-25% του νερού που στέλνει στο δίκτυο, τονίζοντας ότι αυτό μπορεί να νοικοκυρευτεί βέβαια, αλλά διεθνώς φαίνεται ότι δεν μπορεί να κατέβει κάτω από το 10-15%.
Έκλεισε την ομιλία του με διαγράμματα με σημαντικά στατιστικά δεδομένα. Από αυτά αποδεικνύεται ότι τα τελευταία 40 χρόνια είχαμε πολλές φορές χρονιές με μειωμένα αποθέματα στους ταμιευτήρες, όπως το 2025 που οδήγησε και στην καλλιέργεια πανικού γύρω από τη λειψυδρία. Ενώ, επίσης πολλές φορές, είχαμε απότομη αύξηση των αποθεμάτων λόγω αυξημένων βροχοπτώσεων που φτάνουν έως και τα 200 εκατομμύρια κ.μ. μόλις μέσα σε ένα δεκαήμερο. Κατά την άποψη του καθηγητή κ. Μαμάση, το υφιστάμενο υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας είναι ανθεκτικό και προσφέρει ασφάλεια και αξιοπιστία. Αντί για μία νέα εκτροπή ποταμών, θα ήταν προτιμότερη μία καλύτερη διαχείριση με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης.
Ο δεύτερος ομιλητής κ. Πέτρος Μπαστέας, μέλος του Δ.Σ. των εργαζομένων στην ΕΥΔΑΠ, μίλησε αρχικά για τη μεγάλη προσπάθεια των εργαζομένων της εταιρείας σε πολιτικό και νομικό επίπεδο, που απέδωσε και, έως σήμερα, έχουμε μια ΕΥΔΑΠ δημόσια με ό,τι καλό συνεπάγεται αυτό για τον πολίτη, όσον αφορά στην ποιότητα και στο κόστος του νερού. Ακόμα και μια προσπάθεια της παρούσας κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει τον αγωγό από τον Μόρνο έως την Αθήνα, ματαιώθηκε μετά από απόφαση του ΣτΕ, σύμφωνα με την οποία το θέμα του νερού πρέπει να είναι ενιαίας ευθύνης της ΕΥΔΑΠ και δεν μπορεί να κατατεμαχίζεται σε επιμέρους ανεξάρτητες υπηρεσίες.
Ο κ. Πέτρος Μπαστέας ανέφερε ότι η ΕΥΔΑΠ απασχολούσε περίπου 5.000 υπαλλήλους και σήμερα περίπου 2.000, κάτι που σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του έργου το οποίο δεν μπορεί να γίνει λόγω της υποστελέχωσης, δίνεται σε εξωτερικούς εργολάβους, πετυχαίνοντας η κυβέρνηση με την επιμονή της μια έμμεση ιδιωτικοποίηση. Επισήμανε το ότι είναι ανορθολογικό να χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες διυλισμένου, καθαρού πόσιμου νερού για πότισμα κήπων ή στο εγγύς μέλλον για ψύξη Κέντρων Δεδομένων (DataCenters). Εξ’ ίσου μεγάλες ποσότητες θα απαιτηθούν, όταν λειτουργήσει πλήρως η αποκαλούμενη «Ριβιέρα» στην περιοχή του Ελληνικού, για την οποία έχει αποφασιστεί να υπάρξει ιδιαίτερος αγωγός νερού. Ο ομιλητής έκλεισε αναφέροντας ότι η απάντηση στο σχέδιο εκτροπής βρίσκεται μέσα στις λέξεις «διαχείριση, εξοικονόμηση, δίκτυα» και πρότεινε να έχουμε επιμονή στον αγώνα μας και εμπιστοσύνη ότι και με παράλληλες νομικές ενέργειες θα αποτρέψουμε την καταστροφή της Ευρυτανίας.
Ο τρίτος ομιλητής κ. Νίκος Κατσουλάκος, Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, άρχισε την ομιλία του με τη φράση «Τα βουνά προηγούνται» του ιστορικού Fernand Braudel, που τη διατύπωσε καθώς η Μεσόγειος είναι μια θάλασσα με κύριο χαρακτηριστικό ότι περιζώνεται από βουνά, με τη δική τους ξεχωριστή σημασία και ιστορία. Γενικώς, οι ορεινές περιοχές αναγνωρίζονται από διεθνείς οργανισμούς και τη διεθνή βιβλιογραφία ως οι κύριοι τροφοδότες του πλανήτη με πόσιμο νερό, ως εστίες βιοποικιλότητας, πηγές ορυκτών πόρων και θύλακες πολιτισμικής ποικιλομορφίας. Κι όμως, η ορεινή Ελλάδα που επιπλέον κράτησε όρθιο και ζωντανό για πολλούς αιώνες τον Ελληνισμό, συστηματικά αφέθηκε στο περιθώριο και είναι σε φθίνουσα πορεία. Παράδειγμα η Ευρυτανία, που από το 1936 βρισκόταν «Εν εξεγέρσει» σύμφωνα και με το blog «Ευρυτάνας Ιχνηλάτης» ζητώντας να επικοινωνήσει με τις γειτονικές περιοχές, με το Αγρίνιο, με τη Λαμία κι ακόμα το προσπαθεί 90 χρόνια μετά!!
Ο κ. Νίκος Κατσουλάκος έκανε ιδιαίτερη μνεία στα πολυάριθμα ενεργειακά έργα που έχουν λάβει άδεια παραγωγής στην Ευρυτανία. Η πυκνότητα των έργων είναι μεγάλη, πολλαπλάσια του μέσου όρου της χώρας. Αν όσα έργα ΒΑΠΕ φαίνονται στους χάρτες της ΡΑΕΥ γίνουν πραγματικότητα, ο Νομός μας, όπως είπε χαρακτηριστικά, θα είναι γεμάτος πληγές για πάντα. Αναφέρθηκε στο σχέδιο Εύρυτος και την αμφισβητούμενη χρησιμότητά του καθώς και στο ότι αποτελεί έμμεση εκτροπή του Αχελώου, αφού τα απειλούμενα ποτάμια είναι παραπόταμοί του και προκύπτουν σοβαρές περιβαλλοντικές, οικολογικές και νομικές συνέπειες. Αναφέρθηκε και σε δηλώσεις της βουλευτή Ευρυτανίας κ. Θ. Οικονόμου, η οποία έχει κάνει λόγο για οφέλη από το έργο και έχει πρόσφατα δηλώσει ότι δεν καταλαβαίνει πως δύο αγωγοί μεταφοράς νερού θα κάνουν κακό στην περιοχή.
Έκλεισε την τοποθέτησή του ο κ. Κατσουλάκος λέγοντας πως η μεταφορά πόρων από την «περιφέρεια» προς το «κέντρο» είναι το πρώτο βήμα, ώστε οι ορεινές περιοχές και η Ευρυτανία ειδικότερα που βίωσε έναν ξεριζωμό με τη δημιουργία της λίμνης, να πάψει να είναι αποθήκη φυσικών πόρων, για να μπορεί να ξαναζωντανέψει και θα οδηγήσει, όσους απέμειναν, σε ένα δεύτερο ξεριζωμό.
Η εκδήλωση έκλεισε με πλούσια συζήτηση, τοποθετήσεις από πολίτες και μέλη κινημάτων και συλλογικοτήτων. Οι παριστάμενοι δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν τον αγώνα σε πολλά επίπεδα για ένα καλύτερο μέλλον για την Ευρυτανία, χωρίς νέες πληγές στο τοπίο και το περιβάλλον της.
