Γράφει η Στεφανία Κοκοτίνη
Ο πολιτικός χαμαιλεοντισμός αποτελεί μία από τις πιο διαβρωτικές παθογένειες της δημόσιας ζωής. Πρόκειται για τη συστηματική μεταβολή θέσεων, στάσεων και αφηγήσεων, όχι ως αποτέλεσμα ειλικρινούς αναθεώρησης, αλλά ανάλογα με το πού γέρνει κάθε φορά η ζυγαριά της κοινής γνώμης. Είναι η γνωστή πολιτική «κολοτούμπα», ντυμένη με ρητορικά σχήματα, δήθεν αγωνίες και όψιμες ευαισθησίες.
Σε αυτή τη λογική, δεν υπάρχουν σταθερές αρχές ούτε ηθικοί φραγμοί. Υπάρχει μόνο ο άνεμος. Όταν ένα ζήτημα προκαλεί μαζική αποδοχή, οι χαμαιλέοντες σπεύδουν να ταχθούν υπέρ. Όταν προκαλεί κοινωνική αποδοκιμασία, αλλάζουν τροχιά με εντυπωσιακή ευκολία, αρκεί να διασφαλίζεται ότι το εκλογικό ακροατήριο δεν θα μετακινηθεί σε άλλο στρατόπεδο. Και η πολιτική μετατρέπεται σε άσκηση επιβίωσης και όχι ευθύνης…
Αφορμή για αυτές τις σκέψεις αποτελεί η πρόσφατη στάση του δημάρχου Καρπενησίου κ. Κακαβά στο ζήτημα του σχεδίου «Εύρυτος». Ενώ αρχικά φαινόταν να κρατά αποστάσεις από τις έντονες κοινωνικές αντιδράσεις, την ύστατη στιγμή εμφανίστηκε να αλλάζει γραμμή και να τοποθετείται δημόσια, έστω και «από το παράθυρο», με έντονο λόγο και μεγάλες διακηρύξεις κατά του σχεδίου. Το ερώτημα, αναπόφευκτο, παραμένει: στη συνάντηση που είχε την προηγούμενη ημέρα με τον υφυπουργό κ. Σπανάκη στην Π.Ε. Ευρυτανίας, εκφράστηκε με την ίδια σαφήνεια και αποφασιστικότητα η αντίθεσή του επί του θέματος;
Από την άλλη πλευρά, θα ήταν άδικο να θεωρηθεί εκ προοιμίου μεμπτή κάθε αλλαγή άποψης. Η πολιτική ωριμότητα προϋποθέτει τη δυνατότητα αναθεώρησης, όταν κάποιος αντιλαμβάνεται ότι προηγούμενες επιλογές ή στάσεις δεν ήταν ορθές. Το ζήτημα δεν είναι η αλλαγή, αλλά το κίνητρο και ο χρόνος της αλλαγής.
Το ίδιο ισχύει και για τη σιωπή. Η αποστασιοποίηση ή η αφωνία, όπως στην περίπτωση των αντιπεριφερειαρχών Ευρυτανίας, κ. Τασιού και κας Καλαντζή δεν συνιστά απαραίτητα αρετή. Μπορεί να είναι εξίσου προβληματική όταν εκλαμβάνεται ως υπεκφυγή ή φόβος ανάληψης ευθύνης.
Οι αιρετοί, ιδίως στις μικρές κοινωνίες, οφείλουν να αντιλαμβάνονται ότι ο ρόλος τους δεν είναι διακοσμητικός. Κάθε τους στάση επηρεάζει άμεσα το μέλλον ενός τόπου. Η πολιτική δεν αντέχει άλλους χαμαιλέοντες. Ζητά ανθρώπους με καθαρή φωνή, συνέπεια και το θάρρος να μιλούν πριν, όχι αφού αλλάξει ο άνεμος.
Σε τελική ανάλυση, η κοινωνία δεν ζητά αλάνθαστους εκπροσώπους, αλλά έντιμους. Ζητά πολιτικούς που να εξηγούν τις αποφάσεις τους εγκαίρως, να αναλαμβάνουν το κόστος των επιλογών τους και να μην κρύβονται πίσω από τη δυναμική του πλήθους ή την επιλεκτική σιωπή τους. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι πάντα το ίδιο: αποφάσεις χωρίς καθαρό αποτύπωμα και ευθύνες που χάνονται στον δρόμο. Και εδώ, στις μικρές κοινωνίες, τίποτα δεν χάνεται πραγματικά — όλα καταγράφονται και δεν μπορείς για πολύ καιρό να ‘‘αλλάζεις χρώμα’’ για να κρυφτείς.
image by ΑΡΚΑΣ
