Σε μια δυναμική και καίρια παρέμβαση προχώρησε η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του οργάνου, εκπέμφθηκε ένα ομόφωνο και κατηγορηματικό μήνυμα προς την κεντρική εξουσία: η απαραίτητη οικολογική μετάβαση της χώρας είναι αδύνατον να επιτευχθεί αν οι τοπικές κοινωνίες παραγκωνίζονται και οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους.
Θεσμικό «στοπ» από την Αυτοδιοίκηση
Το στίγμα των προθέσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έδωσε με μια ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Ενέργειας της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Καρύστου, Λευτέρης Ραβιόλος. Ο κ. Ραβιόλος διευκρίνισε ευθυβολα ότι οι Δήμοι συντάσσονται πλήρως με τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς στόχους για την κλιματική ουδετερότητα. Ωστόσο, κατήγγειλε ότι το προτεινόμενο σχέδιο υποβαθμίζει σκόπιμα τον ρόλο των Δήμων, περιλαμβάνοντας μόνο σκόρπιες και αποσπασματικές αναφορές.
«Δεν μπορεί να συνεχιστεί η πρακτική να υπογράφονται άδειες στα υπουργικά γραφεία για έργα που αλλάζουν ριζικά τη ζωή των πολιτών, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δήμων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Για την ανατροπή αυτής της κατάστασης, η ΚΕΔΕ απαιτεί την άμεση θεσμοθέτηση δεσμευτικής γνωμοδότησης και την εκχώρηση εκτελεστικού ρόλου στην αδειοδοτική διαδικασία.
Υπερσυγκέντρωση, αποθήκευση και οικονομικές απειλές
Βασιζόμενος και στην εμπειρία του από την Κάρυστο —μια περιοχή που έχει επωμιστεί δυσανάλογο ενεργειακό βάρος— ο κ. Ραβιόλος έθεσε επιτακτικά την αρχή της αναλογικότητας, ζητώντας να μπει φρένο στην ανεξέλεγκτη εξάπλωση ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ εξέφρασε ισχυρές επιφυλάξεις για τις νέες μονάδες αποθήκευσης, προειδοποιώντας για κινδύνους που αφορούν την ασφάλεια και τη δημόσια υγεία. Ξεκαθάρισε μάλιστα πως είναι απαράδεκτη η χωροθέτησή τους σε εύφορη αγροτική γη. Επιπλέον, τονίστηκε ότι ο ενεργειακός σχεδιασμός οφείλει να είναι συμβατός με τον τουρισμό και να μην αφήνει «παράθυρα» για εγκαταστάσεις σε προστατευόμενες περιοχές Natura, οι οποίες πλήττουν τις παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η κτηνοτροφία, η αλιεία και η μελισσοκομία.
Το διεκδικητικό πλαίσιο της ΚΕΔΕ
Οι προτάσεις που εγκρίθηκαν και θα κατατεθούν επίσημα στη διαβούλευση εστιάζουν στους εξής άξονες:
- Μελέτες Φέρουσας Ικανότητας: Υποχρεωτική εκπόνηση επιστημονικών μελετών για κάθε Δήμο, με υπολογισμό της σωρευτικής επιβάρυνσης και των συνοδών έργων (δρόμοι, υποσταθμοί).
- Τοπικός Έλεγχος Κάλυψης: Καθορισμός του μέγιστου ορίου κάλυψης ανά δημοτική ενότητα, αποκλειστικά μέσω απόφασης του οικείου δημοτικού συμβουλίου.
- Δίκαια Ανταποδοτικά Οφέλη: Επέκταση ειδικών τελών στις μονάδες αποθήκευσης, κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των Δήμων (οδοφωτισμός, αντλιοστάσια) και υποχρεωτική υπογραφή μνημονίων συνεργασίας με επενδυτές.
- Καταπολέμηση Ενεργειακής Φτώχειας: Προτεραιότητα σύνδεσης των δημοτικών ενεργειακών κοινοτήτων στα δίκτυα, ακόμη και σε κορεσμένες ζώνες, για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ επικύρωσε ομόφωνα το πλαίσιο αυτό, διατρανώνοντας ότι η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει κοινωνική συναίνεση και ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση.
