Γράφει ο Αντώνης Μανίκας , Σύμβουλος Επιχειρήσεων – Οικονομολόγος, Κρίκελλο
Η βιώσιμη ανάπτυξη, η αποκέντρωση και η αναστροφή της ερήμωσης της επαρχίας συνδέονται άμεσα με το δημογραφικό ζήτημα και τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Η αποτελεσματική εφαρμογή πολιτικών σε αυτούς τους τομείς απαιτεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κατάλληλη χρηματοδότηση.
Οι Προϋποθέσεις για την Ανάπτυξη
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την ύπαρξη χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Ειδικότερα, η περιφερειακή ανάπτυξη και η ουσιαστική αποκέντρωση είναι αδύνατες χωρίς την επαρκή χρηματοδότηση των περιφερειακών δήμων, με έμφαση στους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες. Η αναβάθμιση και ανάπτυξη των νομών της επαρχίας προϋποθέτει την υλοποίηση έργων και στις περιφερειακές Δημοτικές Ενότητες. Χωρίς τέτοια έργα, η ανάπτυξη παραμένει θεωρητική και δεν αγγίζει τις τοπικές κοινωνίες.
Περιορισμοί στη Χρηματοδότηση
Τα προγράμματα χρηματοδότησης, όπως το ΕΣΠΑ και τα Ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία τύπου «Πράσινο Ταμείο», επιβάλλουν πληθυσμιακούς και άλλους περιορισμούς. Αυτοί οι περιορισμοί αποκλείουν συχνά τους μικρούς δήμους και τις μικρές περιφερειακές δημοτικές ενότητες από την απαραίτητη χρηματοδότηση για αναπτυξιακά έργα.
Αναγκαιότητα Μόνιμων Κονδυλίων
Για να επιτευχθεί πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη και να αποφευχθεί η ερήμωση της επαρχίας, είναι αναγκαίο να ανατραπεί η χρόνια υποχρηματοδότηση των δήμων. Από την εποχή των μνημονίων έχουν αφαιρεθεί πάνω από 3 δις από την θεσμοθετημένη επίσημη κρατική χρηματοδότηση στην αυτοδιοίκηση η οποία πρέπει να επανέλθει -τουλάχιστον – στα προ κρίσης επίπεδα! Επίσης πρέπει να αυξηθεί με νέους θεσμοθετημένους πόρους κυρίως από την αξιοποίησης της Δημοτικής Ακίνητης περιουσίας που λιμνάζει αναξιοποίητη. Για την καλύτερη και αποδοτικότερη εκτέλεση των τοπικών έργων, πρέπει να προωθηθεί θεσμικά η σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.
Τέλος η πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να πραγματοποιηθεί, μόνο με τη θεσμοθέτηση μόνιμων κονδυλίων, μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τα οποία θα είναι σαφώς προκαθορισμένα για κάθε δημοτική περίοδο και μπορούν να κατευθυνθούν παντού χωρίς περιορισμούς. Οι Δήμαρχοι δεν μπορούν να είναι επαίτες της κεντρικής κυβέρνησης και να συνωστίζονται στα υπουργικά γραφεία για …χρηματοδότηση !
Η χρηματοδότηση περιφερειακών έργων, όπως πραγματοποιείται σήμερα, εξυπηρετεί αν όχι μόνο, κυρίως, τα εκλογικά ( ρουσφετολογικά ) συμφέροντα της κυβερνώσας παράταξης στους Νομούς και εξυπηρετεί το σύστημα για να διαιωνίσει η κάθε κυβέρνηση την εξουσία της, μοιράζοντας έργα και κονδύλια στους ‘’ ημετέρους’’ .
Οι περιφερειακοί ( μικροί – ορεινοί – νησιωτικοί ) δήμοι πρέπει να στελεχωθούν με το κατάλληλο ( εξειδικευμένο ) επιστημονικό μόνιμο προσωπικό το οποίο θα προκύψει με ειδικά κίνητρα ( μετέγκαταστασης στην επαρχία ) ώστε να μπορούν να διεκδικήσουν και να διαχειριστούν αξιόπιστα, τα αναπτυξιακά προγράμματα – κονδύλια , που θα κατευθυνθούν σε αυτούς .
Μεγάλης έκτασης και εμβέλειας μεταρρυθμίσεις, όπως ρυμοτομικά και πολεοδομικά σχέδια, καθορισμός χρήσης γης, αντιγραφειοκρατικά μέτρα που θα απλοποιούν διαδικασίες και νομικές αγκυλώσεις, νομική στήριξη σε θέματα πολλαπλών η μπερδεμένων ιδιοκτησιών, πρέπει να λύνονται από την κεντρική διοίκηση και την κυβέρνηση.
Στην αυτοδιοίκηση Β΄βαθμού στις Περιφέρειες θα πρέπει να λειτουργούν αντίστοιχα γραφεία, ειδικές ομάδες ( Taske Force ) που θα συνδράμουν, ιδιώτες και δημόσιους επενδυτές και που θα λειτουργούν σαν αναπτυξιακά ΚΕΠ. Μέσα από την ανάλυση των προϋποθέσεων χρηματοδότησης και της ανάγκης για μόνιμους πόρους, επισημαίνεται πως η επαρχία μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, εφόσον δοθούν τα κατάλληλα εργαλεία και κίνητρα στους τοπικούς δήμους και τους ανθρώπους που τους στελεχώνουν.
