Πόσο καθαρά είναι τελικά τα Ευρυτανικά ποτάμια;

0
129

Στο μικροσκόπιο τα ποτάμια και οι υπόγειοι υδροφόροι ορίζοντες του νομού.

Σε λίγους μήνες θα ανακοινωθούν τα επίσημα αποτελέσματα για το αν και πόση είναι η μόλυνση στα νερά της Ευρυτανίας, τα σημεία της μόλυνσης και το ποιες είναι οι πήγες της ρύπανσης.

Με στόχο να γίνει ο εντοπισμός των πηγών ρύπανσης για να παρθούν έγκαιρα μέτρα προστασίας και αποκατάστασης της ποιότητας για την βιώσιμη χρήση του φυσικού πόρου του νερού, ξεκίνησαν και στην Ευρυτανία οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι στους υδροφόρος ορίζοντες του νομού. Ο Διαγωνισμός του έργου  πραγματοποιήθηκε το 2016 στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020, από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ως ανειλημμένη υποχρέωση του χρηματοδοτούμενου ΠΑΑ 2007-2013 (Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης) και όπως προβλέπεται από την εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας 2000/60 ΕΚ και Κοινοτικών Οδηγιών για την προστασία του αγροτικού περιβάλλοντος. Τον Φεβρουάριο του 2017 υπογράφτηκε συμφωνητικό με ανάδοχο σχήμα την κοινοπραξία του γραφείου Μελετών ΕΤΜΕ, Πέππας και Συνεργάτες και του οργανισμού ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ με χρόνο εκτέλεσης του έργου τους 32 μήνες. Το έργο θα ξεπεράσει τα 950.000 ευρώ και περιλαμβάνει τις μετρήσεις, τις αναλύσεις, τα πορίσματα, την χαρτογράφηση και τις τελικές προτάσεις των αναδόχων για το πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν προβλήματα ρύπανσης και παρουσίαση του τρόπου ορθής διαχείρισης των υδάτων. Αντίστοιχο πρόγραμμα έχει ολοκληρωθεί στην Μακεδονία- Θράκη και Θεσσαλία, δίνοντας πολύτιμες πληροφορίες για την κατάσταση των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων στην ηπειρωτική Ελλάδα. Όταν ολοκληρωθεί και η μελέτη της Στερεάς Ελλάδας η πανελλαδική χαρτογράφηση των υδάτων θα έχει γίνει σε ικανοποιητικό βαθμό, δίνοντας την δυνατότητα στο Υπουργείο να συντάξει νέες νομοθεσίες και να προσαρμόσει ήδη υπάρχοντα διατάγματα.

‘‘Ο έλεγχος θα γίνει με συνεχείς δειγματοληψίες σε Καρπενησιώτη, Κρικελιώτη, Ταυρωπό, Αγραφιώτη, Αχελώο και στην Λίμνη Κρεμαστών…’’

Σκοπός του πιλοτικού έργου είναι ο έλεγχος της χημικής ποιότητας επιφανειακών και υπόγειων αρδευτικών νερών στην Ευρυτανία και συνολικά όλη την Στερεά Ελλάδα, ποταμιών, λιμνών, υπόγειων υδροφόρων καναλιών, τάφρων και γεωτρήσεων, ώστε να καταγραφεί μία σαφής εικόνα της υφιστάμενης ποιοτικής κατάστασης των νερών. Ο έλεγχος θα γίνει με συνεχείς δειγματοληψίες σε όλα τα ποτάμια: σε Καρπενησιώτη, Κρικελιώτη, Ταυρωπό, Αγραφιώτη, Αχελώο και τον Τρικεριώτη (που προέρχεται από τα νερά των δυο πρώτων) που εκβάλει στην Λίμνη Κρεμαστών.  Επίσης στο πρόγραμμα εντάσσονται και τα υπόλοιπα ποτάμια της Στερεάς: Μόρνος, Κηφισός, Ασωπός, Σπερχειός.

Οι μετρήσεις θα πραγματοποιούνται κατά την αρδευτική περίοδο σε κάθε περιοχή, όταν και η χρήση του νερού γίνεται και πιο έντονη, προκειμένου να αντληθούν πληροφορίες για την σωστή και ορθολογική χρήση των νερών και τον περιορισμό της υπεράντλησης υπόγειων νερών ή / και της υπερκατανάλωσης επιφανειακών νερών για την τροφοδοσία αρδευτικών δικτύων, καθώς και της ρύπανσης από φυτοφάρμακα. Το θέμα αυτό αν και δεν φαίνεται να προβληματίζει άμεσα την Ευρυτανία με τα πλούσια νερά της, σίγουρα όμως αποτελεί πρόβλημα για την υπόλοιπη Στερεά.

 

 

‘‘ Η ανάλυση 60 χημικών στοιχείων θα φανερώσουν πιθανή ρύπανση των υδάτων και την πηγή από την οποία προέρχεται…’’

 

Τα δείγματα θα πηγαίνουν στην Λάρισα, όπου και βρίσκονται τα εργαστήρια του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και εκεί θα γίνονται οι αναλύσεις σε 60 χημικά στοιχεία. Το γεγονός αυτό είναι πρωτοποριακό για τον ποιοτικό έλεγχο των υδάτων της Στερεάς, μιας και οι μέχρι τώρα μετρήσεις και αναλύσεις που γίνονταν σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα, μετρούσαν μόνο την αλατότητα του νερού και δεν έδιναν πληροφορίες για πιθανή ρύπανσή τους. Τα 60 αυτά χημικά στοιχεία θα φανερώσουν όχι μόνο την όποια ρύπανση των υδάτων, την πιθανή χρήση φυτοφαρμάκων στην περιοχή της δειγματοληψίας, το μέγεθός της και την πηγή από την οποία προέρχεται. Η επιστημονική ομάδα με βάση τα αποτελέσματα, θα προχωρήσει στην αξιολόγηση και ερμηνεία τους, με τελικό στόχο να κάνει προτάσεις στο Υπουργείο για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, την προστασία και την ορθή αντιμετώπιση των υδροφόρων πόρων και θα οριστούν δείκτες παρακολούθησης της ποιότητας των  νερών.

H τελική φάση του έργου θα είναι ο εντοπισμός των πιθανών μηχανισμών κίνησης νερού και επομένως της διασποράς ρύπων και η χαρτογράφηση του υδροφόρου ορίζοντα με την δημιουργία Υδρολογικών Χαρτών ανά Υδατικό Διαμέρισμα που θα αναρτηθούν στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και θα καταγράφουν όλη την εικόνα και τις αναλύσεις των υδάτων στην Στερεά.

 

‘‘ Το πρόβλημα στην Ευρυτανία εντοπίζεται σε λήμματα από κτηνοτροφικές μονάδες που ρίχνουν τα λήμματα τους στα ποτάμια…’’

 

Αν και θεωρείται μια από τις καθαρότερες περιοχές στην Ευρώπη η Ευρυτανία, σε λίγους μήνες θα μάθουμε τι πραγματικά ισχύει και αν οι τοπικοί άρχοντες κάνουν σωστά την δουλειά τους. Ας μην ξεχνάμε ότι και στον Ευρυτανικό παράδεισό δεν έχουν λείψει τα θλιβερά περιστατικά κακοποίησης του περιβάλλοντος και δυσφήμησης του νομού μας. Όπως μας εξήγησε η υπεύθυνη συντονισμού του έργου από το  Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κα Παπαδιαμαντοπούλου, στην περίπτωση της Ευρυτανίας το πρόβλημα εντοπίζεται σε λήμματα από κτηνοτροφικές μονάδες που ρίχνουν τα λήμματα τους στα ποτάμια, αλλά σίγουρα η έρευνα θα φανερώσει ρύπανση από αστικά λήμματα και αυθαίρετους σκουπιδότοπους και μπάζα που πολύ συχνά συναντάμε δίπλα στα Ευρυτανικά ποτάμια. Το πρόβλημα μοιάζει να οξύνεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, με την στάθμη των ποταμών να μειώνεται και παράλληλα τους επισκέπτες και κατ΄ επέκταση τα λήμματα να αυξάνονται. Κατά το παρελθόν προβλήματα εντοπίστηκαν και στον Καρπενησιώτη με ρύπανση και νεκρές πέστροφες, αλλά και στα ποτάμια των Αγράφων με τους φυσιολάτρες να έρχονται συχνά αντιμέτωποι με το πρόβλημα της έλλειψης ΧΥΤΑ και πεζοπορίες και εναλλακτικά σπορ ανάμεσα σε σκουπίδια. Όλα δείχνουν ότι σε δυο χρόνια με την ολοκλήρωση του έργου θα υπάρξουν όλα τα δεδομένα για γνωρίσουμε και να διαφυλάξουμε τον πλούτο των Ευρυτανικών υδάτων σε μεγαλύτερο βαθμό.